Ο αυστριακός φιλόσοφος Ludwig Wittgenstein (1889–1951) δικαίως θεωρείται ο μεγαλύτερος φιλόσοφος του 20ού αιώνα, τόσο για την πρωτοτυπία της σκέψης του όσο και για τον ανατρεπτικό τρόπο γραφής του. Εμβληματικό έργο της φιλοσοφικής του προσέγγισης είναι οι Φιλοσοφικές έρευνες, έργο που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του από τους εκτελεστές της πνευματικής του διαθήκης, χωρισμένο σε δύο εκτενή μέρη....
Ο αυστριακός φιλόσοφος Ludwig Wittgenstein (1889–1951) δικαίως θεωρείται ο μεγαλύτερος φιλόσοφος του 20ού αιώνα, τόσο για την πρωτοτυπία της σκέψης του όσο και για τον ανατρεπτικό τρόπο γραφής του. Εμβληματικό έργο της φιλοσοφικής του προσέγγισης είναι οι Φιλοσοφικές έρευνες, έργο που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του από τους εκτελεστές της πνευματικής του διαθήκης, χωρισμένο σε δύο εκτενή μέρη....
Σε κάθε εποχή και ειδικά στις μέρες μας, υπάρχει μία επιτακτική ζήτηση για θαύματα.
Αποτελούν όμως τα θαύματα αποδείξεις τόσο για την ύπαρξη του Θεού όσο και για την αγιότητα των ανθρώπων; Και τι μπορεί να υποδηλώνει αυτή η ζήτηση για το εσωτερικό μας βίωμα; Ενδέχεται να πηγάζει από μία τάση εξωτερίκευσης ή ακόμη και από μία απουσία;
Αν, πράγματι, το εσωτερικό μας βίωμα υπολείπεται με κάποιον...
Σε κάθε εποχή και ειδικά στις μέρες μας, υπάρχει μία επιτακτική ζήτηση για θαύματα.
Αποτελούν όμως τα θαύματα αποδείξεις τόσο για την ύπαρξη του Θεού όσο και για την αγιότητα των ανθρώπων; Και τι μπορεί να υποδηλώνει αυτή η ζήτηση για το εσωτερικό μας βίωμα; Ενδέχεται να πηγάζει από μία τάση εξωτερίκευσης ή ακόμη και από μία απουσία;
Αν, πράγματι, το εσωτερικό μας βίωμα υπολείπεται με κάποιον...
Ο 20ός αιώνας είναι παράδοξος: Ενώ είναι κατεξοχήν ο αιώνας του αποχριστιανισμού της Ευρώπης, είναι ταυτόχρονα και αιώνας μεγάλης θεολογικής άνθησης - μετά τον Μεσαίωνα η Ευρώπη δεν είχε ξαναζήσει τέτοια θεολογική παραγωγή, με τεράστιους θεολόγους και επιβλητικά έργα. Και είναι, επίσης παραδόξως, ένας αιώνας με μεγάλους χριστιανούς συγγραφείς στο πεδίο της λογοτεχνίας - κατά κανόνα μάλιστα...
Ο 20ός αιώνας είναι παράδοξος: Ενώ είναι κατεξοχήν ο αιώνας του αποχριστιανισμού της Ευρώπης, είναι ταυτόχρονα και αιώνας μεγάλης θεολογικής άνθησης - μετά τον Μεσαίωνα η Ευρώπη δεν είχε ξαναζήσει τέτοια θεολογική παραγωγή, με τεράστιους θεολόγους και επιβλητικά έργα. Και είναι, επίσης παραδόξως, ένας αιώνας με μεγάλους χριστιανούς συγγραφείς στο πεδίο της λογοτεχνίας - κατά κανόνα μάλιστα...
Σύγχρονες αληθινές ιστορίες που φανερώνουν ότι οι άγιοι δεν είναι απλώς ζωντανοί, αλλά μας αγαπούν και μας παρακολουθούν με πολλή στοργή, κάποτε δε και παρεμβαίνουν με θαυμαστό τρόπο στη ζωή μας…...
Σύγχρονες αληθινές ιστορίες που φανερώνουν ότι οι άγιοι δεν είναι απλώς ζωντανοί, αλλά μας αγαπούν και μας παρακολουθούν με πολλή στοργή, κάποτε δε και παρεμβαίνουν με θαυμαστό τρόπο στη ζωή μας…...
Η Νοοσοφία είναι σίγουρα ένα βιβλίο από εκείνα που στοχοποιούνται ως αιρετικά. Η Νοοσοφική θεωρία του Νίκου Καρβέλα συγκρούεται απροκάλυπτα με τις υπερδυνάμεις του κατεστημένου, προτείνοντας έναν ολωσδιόλου καινούργιο τρόπο ζωής. Ένα τρόπο ζωής βασισμένο στην αρμονική συνύπαρξη των λειτουργιών του εγκεφάλου και μιας γλώσσας απαλλαγμένης από όλες τις πατροπαράδοτες ηθικές ιώσεις.
***
Ο...
Η Νοοσοφία είναι σίγουρα ένα βιβλίο από εκείνα που στοχοποιούνται ως αιρετικά. Η Νοοσοφική θεωρία του Νίκου Καρβέλα συγκρούεται απροκάλυπτα με τις υπερδυνάμεις του κατεστημένου, προτείνοντας έναν ολωσδιόλου καινούργιο τρόπο ζωής. Ένα τρόπο ζωής βασισμένο στην αρμονική συνύπαρξη των λειτουργιών του εγκεφάλου και μιας γλώσσας απαλλαγμένης από όλες τις πατροπαράδοτες ηθικές ιώσεις.
***
Ο...
Ο ρομαντικός Hermann Hesse υποστήριζε ότι η μελέτη της Ιστορίας σημαίνει υποταγή στο χάος, με ταυτόχρονη διατήρηση της πίστεως στο νόημα και την τάξη. Πράγματι, η ιδεαλιστική παράδοση της γενέτειράς του, που θεμελίωσε γνωσιολογικά τον όρο “Φιλοσοφία της Ιστορίας”, κατέβαλλε κοπιώδεις προσπάθειες για να εντοπίσει -ή απλώς να προβάλει- λογικά σχήματα, αρχές και νόμους στην ατελεύτητη ροή των...
Ο ρομαντικός Hermann Hesse υποστήριζε ότι η μελέτη της Ιστορίας σημαίνει υποταγή στο χάος, με ταυτόχρονη διατήρηση της πίστεως στο νόημα και την τάξη. Πράγματι, η ιδεαλιστική παράδοση της γενέτειράς του, που θεμελίωσε γνωσιολογικά τον όρο “Φιλοσοφία της Ιστορίας”, κατέβαλλε κοπιώδεις προσπάθειες για να εντοπίσει -ή απλώς να προβάλει- λογικά σχήματα, αρχές και νόμους στην ατελεύτητη ροή των...
Αυτό που κυριαρχεί περισσότερο στην παραβολή του Ασώτου, αυτό που λάμπει πιο πολύ και φωτίζει τα σκοτάδια της ασωτίας και απελπισίας του ασώτου και τον οδηγεί στην απόφαση της επιστροφής, είναι η μορφή του πατέρα της παραβολής, σε τέτοιο βαθμό, που η παραβολή θα μπορούσε ίσως να έχει άλλο όνομα? παραβολή όχι του ασώτου υιού, αλλά παραβολή του οικτίρμονος πατρός…
Τα στοιχεία που συνθέτουν τη...
Αυτό που κυριαρχεί περισσότερο στην παραβολή του Ασώτου, αυτό που λάμπει πιο πολύ και φωτίζει τα σκοτάδια της ασωτίας και απελπισίας του ασώτου και τον οδηγεί στην απόφαση της επιστροφής, είναι η μορφή του πατέρα της παραβολής, σε τέτοιο βαθμό, που η παραβολή θα μπορούσε ίσως να έχει άλλο όνομα? παραβολή όχι του ασώτου υιού, αλλά παραβολή του οικτίρμονος πατρός…
Τα στοιχεία που συνθέτουν τη...
«Ο Tractatus Logico - Philosophicus του Wittgenstein, είχε αποδειχθεί ότι δίνει την τελική αλήθεια στα ζητήματα που πραγματεύεται είτε όχι, οπωσδήποτε αξίζει –λόγω του στόχου του, της ευρύτητας και της βαθύτητάς του– να θεωρηθεί ως σημαντικό γεγονός μέσα στο φιλοσοφικό κόσμο. Ξεκινώντας από τις αρχές του Συμβολισμού και τις σχέσεις που είναι αναγκαίες, σε κάθε γλώσσα, ανάμεσα στις λέξεις και τα...
«Ο Tractatus Logico - Philosophicus του Wittgenstein, είχε αποδειχθεί ότι δίνει την τελική αλήθεια στα ζητήματα που πραγματεύεται είτε όχι, οπωσδήποτε αξίζει –λόγω του στόχου του, της ευρύτητας και της βαθύτητάς του– να θεωρηθεί ως σημαντικό γεγονός μέσα στο φιλοσοφικό κόσμο. Ξεκινώντας από τις αρχές του Συμβολισμού και τις σχέσεις που είναι αναγκαίες, σε κάθε γλώσσα, ανάμεσα στις λέξεις και τα...
Ο αφηγητής, ψυχοθεραπευτής στο επάγγελμα, βρίσκεται σε μεγάλη υπαρξιακή κρίση, απογοητευμένος από την επαγγελματική του κοινότητα και αμφισβητώντας οτιδήποτε θεωρούσε, μέχρι τότε, δεδομένο στην προσωπική του ζωή. Βιώνει μια ασυνήθιστη κατάσταση, όπου οτιδήποτε έδινε νόημα στη ζωή του, όλες οι προτεραιότητές του, όλες οι σχέσεις που ήταν σημαντικές για εκείνον, οι ιδέες του και τα ιδανικά του,...
Ο αφηγητής, ψυχοθεραπευτής στο επάγγελμα, βρίσκεται σε μεγάλη υπαρξιακή κρίση, απογοητευμένος από την επαγγελματική του κοινότητα και αμφισβητώντας οτιδήποτε θεωρούσε, μέχρι τότε, δεδομένο στην προσωπική του ζωή. Βιώνει μια ασυνήθιστη κατάσταση, όπου οτιδήποτε έδινε νόημα στη ζωή του, όλες οι προτεραιότητές του, όλες οι σχέσεις που ήταν σημαντικές για εκείνον, οι ιδέες του και τα ιδανικά του,...
Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη συζήτηση για την ταυτότητα του νέου Ελληνισμού και την σχέση της με την ταυτότητα του κατοίκου της Ρωμαϊκής ή Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Όταν κάνουμε λόγο για ταυτότητα δεν εννοούμε τα στοιχεία τα οποία θα περιέχει η νέα αστυνομική ταυτότητα του Έλληνα ή η ηλεκτρονική ταυτότητα, αλλά εννοούμε τα στοιχεία που συγκροτούν την υπόσταση του Γένους μας....
Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη συζήτηση για την ταυτότητα του νέου Ελληνισμού και την σχέση της με την ταυτότητα του κατοίκου της Ρωμαϊκής ή Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Όταν κάνουμε λόγο για ταυτότητα δεν εννοούμε τα στοιχεία τα οποία θα περιέχει η νέα αστυνομική ταυτότητα του Έλληνα ή η ηλεκτρονική ταυτότητα, αλλά εννοούμε τα στοιχεία που συγκροτούν την υπόσταση του Γένους μας....
Υπάρχουν πολλές άγρυπνες και ευαίσθητες συνειδήσεις ορθοδόξων, των οποίων όμως η φωνή και η στάση δεν φθάνουν στις ακοές και στα όμματα των πολλών και των πολλοίς αδιαφόρων ανθρώπων. Αντίθετα προβάλλονται και μεγαλύνονται οι φωνές όσων υμνούν και προσκυνούν το θηρίο της Αποκαλύψεως, τον θρησκευτικό συγκρητισμό του Αντιχρίστου, την ισοπέδωση θρησκειών και ομολογιών, το πολυπολιτισμικό και...
Υπάρχουν πολλές άγρυπνες και ευαίσθητες συνειδήσεις ορθοδόξων, των οποίων όμως η φωνή και η στάση δεν φθάνουν στις ακοές και στα όμματα των πολλών και των πολλοίς αδιαφόρων ανθρώπων. Αντίθετα προβάλλονται και μεγαλύνονται οι φωνές όσων υμνούν και προσκυνούν το θηρίο της Αποκαλύψεως, τον θρησκευτικό συγκρητισμό του Αντιχρίστου, την ισοπέδωση θρησκειών και ομολογιών, το πολυπολιτισμικό και...
Κέντρο του Βυζαντινού Ρωμαίικου πολιτισμού ήτο ο Θεάνθρωπος Χριστός. Ανέπτυξε τα μεγάλα πολιτιστικά επιτεύγματα του Βυζαντίου, την εξημέρωση των ηθών, την φιλαλληλία και κοινωνική πρόνοια, την νομοθεσία, την φιλοσοφία, την τέχνη, τις επιστήμες, τις μεγάλες ιεραποστολικές και εκπολιτιστικές του προσπάθειες. Είναι κρίμα ότι, επηρεασμένοι από τον δυτικό ορθολογισμό και και ουμανισμό δεν ημπορούμε...
Κέντρο του Βυζαντινού Ρωμαίικου πολιτισμού ήτο ο Θεάνθρωπος Χριστός. Ανέπτυξε τα μεγάλα πολιτιστικά επιτεύγματα του Βυζαντίου, την εξημέρωση των ηθών, την φιλαλληλία και κοινωνική πρόνοια, την νομοθεσία, την φιλοσοφία, την τέχνη, τις επιστήμες, τις μεγάλες ιεραποστολικές και εκπολιτιστικές του προσπάθειες. Είναι κρίμα ότι, επηρεασμένοι από τον δυτικό ορθολογισμό και και ουμανισμό δεν ημπορούμε...
Η δια επιστημονικής συζητήσεως μετ’ αναντιλέκτων λογικών επιχειρημάτων μεταξύ των οπαδών των διαφόρων θρησκειών, συστημάτων και ιδεών του κόσμου απόδειξις περί του ποία θρησκεία είναι η αληθής και η ως εκ τούτου λύσις του μεγάλου αινίγματος της ανθρωπότητος, υπάρχει ή δεν υπάρχει άλλη ζωή. Είς αποπλανηθείς οδοιπόρος, τον οποίον θα ονομάσω μεν κατηχούμενον, εκάθητο κατά τας αρχάς του μηνός...
Η δια επιστημονικής συζητήσεως μετ’ αναντιλέκτων λογικών επιχειρημάτων μεταξύ των οπαδών των διαφόρων θρησκειών, συστημάτων και ιδεών του κόσμου απόδειξις περί του ποία θρησκεία είναι η αληθής και η ως εκ τούτου λύσις του μεγάλου αινίγματος της ανθρωπότητος, υπάρχει ή δεν υπάρχει άλλη ζωή. Είς αποπλανηθείς οδοιπόρος, τον οποίον θα ονομάσω μεν κατηχούμενον, εκάθητο κατά τας αρχάς του μηνός...
Την αληθινή και πραγματική θεογνωσία και αυτογνωσία ο άνθρωπος αποκτά μόνο δια της οδού της έμπρακτης αγάπης. Αγαπώντας το Θεό και τους ανθρώπους ο άνθρωπος γνωρίζει εμπειρικά ότι η ψυχή του είναι χριστοειδής και αθάνατη. Η εμπειρία της έμπρακτης αγάπης ως μέθοδος της θεογνωσίας και ανθρωπογνωσίας είναι ένα από τα Ευαγγέλια, το οποίο ο Θεάνθρωπος χάρισε στο ανθρώπινο γένος.
Χρησιμοποιώντας τη...
Την αληθινή και πραγματική θεογνωσία και αυτογνωσία ο άνθρωπος αποκτά μόνο δια της οδού της έμπρακτης αγάπης. Αγαπώντας το Θεό και τους ανθρώπους ο άνθρωπος γνωρίζει εμπειρικά ότι η ψυχή του είναι χριστοειδής και αθάνατη. Η εμπειρία της έμπρακτης αγάπης ως μέθοδος της θεογνωσίας και ανθρωπογνωσίας είναι ένα από τα Ευαγγέλια, το οποίο ο Θεάνθρωπος χάρισε στο ανθρώπινο γένος.
Χρησιμοποιώντας τη...
Ο άνθρωπος είναι ένα θαυμάσιο, πολύτιμο δημιούργημα του Θεού, ιδίως ο άγιος άνθρωπος. Είναι αστέρι του Θεού. Είναι λαμπρό άνθος, πανέμορφο και αγνό. Περήφανη κέδρος. Ακριβό μαργαριτάρι. Ωραίο καρποφόρο δέντρο στον παράδεισο του Θεού. Πραγματικά, θαυμάσιο δημιούργημα του Θεού είναι ο άνθρωπος. Δόξα στον Δημιουργό και Προνοητή του! Δόξα στον Σωτήρα του, που άνοιξε τις πύλες της αθανασίας για το...
Ο άνθρωπος είναι ένα θαυμάσιο, πολύτιμο δημιούργημα του Θεού, ιδίως ο άγιος άνθρωπος. Είναι αστέρι του Θεού. Είναι λαμπρό άνθος, πανέμορφο και αγνό. Περήφανη κέδρος. Ακριβό μαργαριτάρι. Ωραίο καρποφόρο δέντρο στον παράδεισο του Θεού. Πραγματικά, θαυμάσιο δημιούργημα του Θεού είναι ο άνθρωπος. Δόξα στον Δημιουργό και Προνοητή του! Δόξα στον Σωτήρα του, που άνοιξε τις πύλες της αθανασίας για το...
Ποίο ήταν το “μυστήριο της ευσεβείας”. Το μυστήριο αυτό ήταν μυστικό, απόκρυφο και προαιώνιο σχέδιο της Παναγίας Τριάδος και επομένως άγνωστο και στους Αγγέλους και στους ανθρώπους. Τώρα όμως που το θείο αυτό σχέδιο εκπληρώθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος του, μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά τις κύριες φάσεις του και να επισημάνουμε τα βασικά πρόσωπα που εκλήθησαν να παίξουν σημαντικό και...
Ποίο ήταν το “μυστήριο της ευσεβείας”. Το μυστήριο αυτό ήταν μυστικό, απόκρυφο και προαιώνιο σχέδιο της Παναγίας Τριάδος και επομένως άγνωστο και στους Αγγέλους και στους ανθρώπους. Τώρα όμως που το θείο αυτό σχέδιο εκπληρώθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος του, μπορούμε να διακρίνουμε καθαρά τις κύριες φάσεις του και να επισημάνουμε τα βασικά πρόσωπα που εκλήθησαν να παίξουν σημαντικό και...
Στο Βυζάντιο, όπως ξέρουμε, η θεολογία ήταν ό,τι για τους νεοέλληνες η πολιτική. Ο λαός συζητούσε τα δόγματα και άλλα θεολογικά θέματα στην καθημερινή του ζωή. Ήταν η επικαιρότητα της εποχής, θα λέγαμε. Και η διαμάχη Παλαμά-Βαρλαάμ δεν έγινε καθόλου ερήμην του λαού, αλλά πέρασε στην παράδοσή του και έδωσε νέα ένταση στα λαϊκά ρέματα του κατέβαιναν από τα κεφαλάρια της μεσαιωνικής μας παράδοσης....
Στο Βυζάντιο, όπως ξέρουμε, η θεολογία ήταν ό,τι για τους νεοέλληνες η πολιτική. Ο λαός συζητούσε τα δόγματα και άλλα θεολογικά θέματα στην καθημερινή του ζωή. Ήταν η επικαιρότητα της εποχής, θα λέγαμε. Και η διαμάχη Παλαμά-Βαρλαάμ δεν έγινε καθόλου ερήμην του λαού, αλλά πέρασε στην παράδοσή του και έδωσε νέα ένταση στα λαϊκά ρέματα του κατέβαιναν από τα κεφαλάρια της μεσαιωνικής μας παράδοσης....
Critique et clinique Ο Ντελέζ γράφει για τις τέχνες με την ιδιότητα όχι του κριτικού αλλά του φιλοσόφου και επιμένει πως τα κείμενά του πρέπει να διαβαστούν ως φιλοσοφικά έργα, με την πιο κλασική έννοια του όρου. Ο ίδιος εξάγει έννοιες από τα λογοτεχνικά έργα που εξετάζει, καθώς και από τις συνδέσεις που εντοπίζει μεταξύ φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και των άλλων τεχνών. Τα...
Critique et clinique Ο Ντελέζ γράφει για τις τέχνες με την ιδιότητα όχι του κριτικού αλλά του φιλοσόφου και επιμένει πως τα κείμενά του πρέπει να διαβαστούν ως φιλοσοφικά έργα, με την πιο κλασική έννοια του όρου. Ο ίδιος εξάγει έννοιες από τα λογοτεχνικά έργα που εξετάζει, καθώς και από τις συνδέσεις που εντοπίζει μεταξύ φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και των άλλων τεχνών. Τα...
Σκέψεις ύστερα από μια απόπειρα δολοφονίας Knife Δύο χρόνια μετά τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του ο Σαλμάν Ρούσντι επιστρέφει –κυριολεκτικά και μεταφορικά– στον τόπο του εγκλήματος με έναν μοναδικό τρόπο αφήγησης. Ξαναθυμάται την επίθεση του εικοσιτετράχρονου Χάντι Ματάρ στο Ίδρυμα Τσατάκουα της Νέας Υόρκης, τον Αύγουστο του 2022, εισχωρεί στο μυαλό του επίδοξου δολοφόνου...
Σκέψεις ύστερα από μια απόπειρα δολοφονίας Knife Δύο χρόνια μετά τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του ο Σαλμάν Ρούσντι επιστρέφει –κυριολεκτικά και μεταφορικά– στον τόπο του εγκλήματος με έναν μοναδικό τρόπο αφήγησης. Ξαναθυμάται την επίθεση του εικοσιτετράχρονου Χάντι Ματάρ στο Ίδρυμα Τσατάκουα της Νέας Υόρκης, τον Αύγουστο του 2022, εισχωρεί στο μυαλό του επίδοξου δολοφόνου...
Κείμενα Burning questions Τι σχέση έχει η κλιματική κρίση, η λογοτεχνία, ο φεμινισμός και… τα ζόμπι; Είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα με τα οποία καταπιάνεται η πάντοτε ανήσυχη και πολυσχιδής Μάργκαρετ Άτγουντ στα κείμενα της συλλογής της ΦΛΕΓΟΝΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Η βραβευμένη συγγραφέας του μπεστ σέλερ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΔΑΣ γράφει με τον μοναδικό χιουμοριστικό και διεισδυτικό...
Κείμενα Burning questions Τι σχέση έχει η κλιματική κρίση, η λογοτεχνία, ο φεμινισμός και… τα ζόμπι; Είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα με τα οποία καταπιάνεται η πάντοτε ανήσυχη και πολυσχιδής Μάργκαρετ Άτγουντ στα κείμενα της συλλογής της ΦΛΕΓΟΝΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Η βραβευμένη συγγραφέας του μπεστ σέλερ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΔΑΣ γράφει με τον μοναδικό χιουμοριστικό και διεισδυτικό...