Ένα έργο αναφοράς που προσφέρει μια επισκόπηση της ιστορίας του Βυζαντίου, από το 285 μ.Χ., οπότε και διαχωρίστηκε από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έως το 1461, έτος κατά το οποίο καταλύθηκε το τελευταίο βυζαντινό κρατίδιο. Το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου βίωσαν καθ’ όλη τη διάρκειά τους κρίσεις και θριάμβους, γνώρισαν περιόδους παρακμής και ανάκαμψης. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία των...

Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...

O Δημήτρης Δήμου με τα έργα και τα ποιήματά του που εμφανίζει σε αυτό του το εικαστικό ημερολόγιο αναζητεί τους σηματωρούς των καιρών, τους αλύγιστους που αψήφησαν το θάνατο, τον νίκησαν και διάβηκαν στην αιωνιότητα ορθοστατούντες και ορθοβαδίζοντες. Ταυτόχρονα θέτει το δίλημμα της επιλογής της κατεύθυνσης και της εναντίωσης του σημερινού ανθρώπου στην εκμετάλλευση. Τα ποιήματά του έχει...

Η ίδρυση και η δράση του ΕΦΣΚ αποτελεί την πιο σημαντική οργάνωση της ορθόδοξης κοινότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία απέσπασε τον δίκαιο έπαινο όχι μόνο της ελληνικής κοινωνίας αλλά και των ξένων και Τούρκων διανοητών της εποχής. Η ιδιωτική αυτή πρωτοβουλία, με στόχο την ενίσχυση και διάδοση της ελληνικής παιδείας σε όλες τις ορθόδοξες κοινότητες, ως τα πιο απομακρυσμένα χωριά της...

Ποια είναι η Ενωμένη Ευρώπη και ποια τα σημεία που την απειλούν με διάλυση σήμερα; Ο κόσμος μας κατατρύχεται από κινδύνους και απειλές. Η έλλειψη επαγγελματικής ασφάλειας, η τρομοκρατία, η αλλαγή του κλίματος, οι νέες πανδημίες, οι στρατιωτικές απειλές, οι μαζικές μεταναστεύσεις, η διαφθορά και οι ανισότητες στις κοινωνίες είναι μία καθημερινότητα. Δεν είναι περίεργο που οι πολίτες αναζητούν...

Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας και ενώ το εκστρατευτικό σώμα πολεμούσε στην πρώτη γραμμή και έγραφε λαμπρές νίκες στο βιβλίο της ιστορίας ο άμαχος πληθυσμός συμπαραστεκόταν με κάθε τρόπο στους αγωνιστές του μετώπου. Σε όλη την Ελλάδα αλλά και στη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη ιδρύονταν σύνδεσμοι προκειμένου να ενισχύσουν τους μαχόμενους με όποιον τρόπο μπορούσαν. Στα πλαίσια...

Μεγαλειώδες, ανυπέρβλητο, μοναδικό, είναι μερικοί από τους χαρακτηρισμούς που έχουν διατυπωθεί για το μνημειώδες βιβλίο της Έλλης Σκοπετέα, σταθερά βασικό βιβλίο αναφοράς εδώ και σαράντα χρόνια. Το βιβλίο είναι μια πολύτιμη πηγή για τη μελέτη της ιδεολογικής αφετηρίας της Μεγάλης Ιδέας, και εργαλείο για να κατανοήσουμε την εκκίνηση του ελληνικού κράτους, αλλά και το παρόν της ελληνικής...

Η ανά χείρας μελέτη αναλύει βασικές παραμέτρους της βασιλείας στην Ελλάδα. Η πεντηκονταετηρίδα από τη Μεταπολίτευση του ’74 αποτελεί έξοχη αφορμή για νέα «επίσκεψη» αυτών των σημαντικότατων θεμάτων. Ο θεσμός της βασιλείας είναι άμεσα συνυφασμένος με την ιστορία του ελληνικού κράτους. Το 1830 η βασιλεία, στην απολυταρχική μορφή της, δόθηκε στην Ελλάδα ως αντίδοτο στην...

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε το πρώτο εξάμηνο του 1937. Ήταν η περίοδος που στη χώρα των Σοβιέτ γινόταν το μεγάλο σταλινικό έγκλημα -η σφαγή των μπολσεβίκων ηγετών από τη θερμιδοριανή κλίκα του Στάλιν. Τα θύματα εκατομμύρια: Στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του Κ.Κ.Σ.Ε., τον Ιούλη του 1957, ο Νικήτα Χρουστσόφ, Γ.Γραμματέας τότε του Κόμματος, μίλησε για 1.600.000 δολοφονημένους σοβιετικούς...

Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται κυρίως μια ανάγνωση της ιστορίας του ελληνικού κράτους η οποία να εντάσσεται σε ένα γενικότερο διεθνές παράδειγμα ιστορίας των κρατών. Όσο κι αν κάτι τέτοιο ίσως φαίνεται παράδοξο, η ελληνική ιστοριογραφία για το κράτος μπορεί να είναι ποσοτικά πλούσια, αλλά είτε χαρακτηρίζεται από θεωρητικά υποδείγματα που είναι εντελώς ξεπερασμένα στη διεθνή...

Συγγραφείς: Μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης καί Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων (Καλπακίδης), Στάθης Πελαγίδης, Πέτρος Μεχτίδης, Ευδοξία Καλπατσινίδου, Μυροφόρα Ευσταθιάδου, Γεώργιος Τανιμανίδης, Tessa Hofmann, Sait Cetinoglu, Αρχόντισσα Κωνσταντινίδου, Αναστασία Μαχαιρίδου, Βασίλειος Ασβεστάς, Δήμητρα Γιάγκογλου Αγορίτσα Τζήμα, Λένα Καλπίδου, Μαρία Προκοπίδου, Παύλος Ι. Τσακαλίδης,...

Σε όλες τις κατεχόμενες από τις δυνάμεις του Άξονα χώρες, κοινό στοιχείο υπήρξε ο σχηματισμός φιλογερμανικών κυβερνήσεων και το φαινόμενο της συνεργασίας με τον κατακτητή. Σε πολλές περιπτώσεις, η αγριότητα που επέδειξαν αυτοί απέναντι στον άμαχο πληθυσμό ξεπέρασε την αγριότητα των Γερμανών, οι οποίοι αντιλήφθηκαν ότι η ένοπλη συνεργασία με τους Έλληνες θα υποδαύλιζε τον ενδοελληνικό διχασμό....

Η μελέτη αυτή ξεκίνησε ως ένα ολοκληρωμένο ερευνητικό σύνολο με αφορμή τα 200 χρόνια από το ξεκίνημα της εθνικής παλιγγενεσίας, προκειμένου συγκροτηθεί ένα σημαντικό κεφάλαιο που συνδέεται με τον Αγώνα των Ελλήνων. Την ηρωική εκείνη περίοδο, τόσο κατά τη διάρκεια της Επανάστασης όσο και πριν και μετά από αυτήν, η Τέχνη έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εδραίωση μιας ιδεολογίας που είχε συνέχεια σε...

Το βιβλίο είναι καρπός της διεπιστημονικής συνάντησης «Το παλίμψηστο της Αθήνας», η οποία διοργανώθηκε από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος τον Οκτώβριο του 2022. Βασίζεται στις ομιλίες που παρουσιάστηκαν στη συνάντηση, οι οποίες αντανακλούσαν τη μοναδική οπτική καθενός από τους ειδικούς που προσκλήθηκαν σε...

Το βιβλίο που κρατάτε αφηγείται και εξηγεί τα γεγονότα, που μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, οδήγησαν σε όσα συνέβησαν στον Μεσοπόλεμο και κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, που τόσο βαθιές πληγές άφησε στην ανθρωπότητα. Στο βιβλίο αυτό, το οποίο είναι βασισμένο στα μαθήματα Ιστορίας της Μαρίας Ευθυμίου και που με τόση εικαστική αρτιότητα και αγάπη σχεδίασε και συνέθεσε ο Δημήτρης...

Στον πα­ρό­ντα συλ­λο­γι­κό τό­μο πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται ειση­γή­σεις με τις οποί­ες επι­χει­ρεί­ται να φω­τι­στούν πτυ­χές των κοι­νω­νι­κών με­τα­σχη­μα­τι­σμών που συ­ντε­λέ­στη­καν στη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία του 20ού αιώ­να και που απο­τέ­λε­σαν το ερευ­νη­τι­κό εν­δι­α­φέ­ρον του Συ­νε­δρίου της Εται­ρεί­ας Με­λε­τών Αν­θρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών Φλώ­ρι­νας. Το συλ­λο­γι­κό αυτό έρ­γο...

Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...

Το βιβλίο πραγματεύεται το φαινόμενο της ένοπλης μονομαχίας στην Ελλάδα ως μέσο επίλυσης προσωπικών διενέξεων, ενταγμένο στη λογική της ιστορίας από τα κάτω, δηλαδή αντικείμενο της δημόσιας ιστορίας. Η μονομαχία αποτελεί ευρωπαϊκό πολιτισμικό δάνειο, το οποίο ενσωματώθηκε ως πρακτική αρχικά από τους φιλέλληνες κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης και κατόπιν από την πολυπληθή βαυαρική...

Το βιβλίο παρακολουθεί τα γεγονότα και προσπαθεί να δώσει συνοπτικά μια εικόνα της γεωπολιτικής κατάστασης σ’ εκείνη την περίοδο. Τα κεφάλαιά του προσεγγίζουν κυρίως τα εξής: Η ΕΣΣΔ, η οποία βγαίνει από το 20ο Συνέδριο και την αποκάλυψη της σταλινικής βαρβαρότητας από τον Νικήτα Χρουστσόφ. Η προεδρία Κένεντυ στις ΗΠΑ, έπειτα από την περίοδο του Μακαρθισμού, της «κοκκινοφοβίας» και του...

Χωρίς τη διεξαγωγή πολέμου στο εξωτερικό και χωρίςΟι «πόλεμοι», όχι ο πόλεμος: τούτη είναι η δεύτερη θέση μας. Οι «πόλεμοι» ως θεμέλιο της εσωτερικής τάξης και η εξωτερική τάξη ως οργανωτική αρχή της κοινωνίας. Οι πόλεμοι – όχι μόνο οι ταξικοί, αλλά και οι στρατιωτικοί, οι εμφύλιοι, οι έμφυλοι και οι φυλετικοί – ενσωματώνονται με τέτοια συστηματικότητα στον ορισμό του Κεφαλαίου, ώστε το Das...

«Τούτο το σύντομο δοκίμιο γεννήθηκε από την τραγική συγκυρία του πολέμου στη Γάζα και από τις άγριες αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν. Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 έγινε αντικείμενο, παντού σχεδόν, μιας απαραίτητης και κατανοητής καταδίκης. Η καταστροφική και φονική μανία που εξαπόλυσε το Ισραήλ τους επόμενους μήνες, απεναντίας, προκάλεσε πολύ πιο διφορούμενες αντιδράσεις,...

Το 1856 διανοίχτηκε ο δρόμος Αθήνας-Τρίπολης. Στο Δουργούτι έμειναν εργάτες από το Χέλι Κορινθίας που δούλευαν στο τμήμα Αθήνα-Κόρινθος ή, κατ άλλη εκδοχή, στην υπεραστική γραμμή Αθήνα-Τρίπολη. Γι αυτό η περιοχή στα τέλη του 19ου αιώνα ονομαζόταν "Χελιώτικα". Μια άλλη παλιά ονομασία της περιοχής είναι το "Ντομούζ Νταμέ" (domuz dam, σπίτι των γουρουνιών). Η λέξη είναι τουρκική και με αυτή την...

Όποτε διαβάζω ένα ιστορικό γεγονός, το μυαλό μου το φαντάζεται ζωγραφισμένο σε πολλές εικόνες. Αν υπάρχει καταχωρημένο στην ψυχολογία το σύνδρομο του ζωγράφου, τότε σίγουρα το έχω. Έτσι, διαβάζοντας για το Δραγατσάνι και τον Ιερό Λόχο, οι εικόνες απέκτησαν τόση δύναμη για ζωή, που ήμουν πλέον αναγκασμένος να πάρω μολύβια, πένες και χαρτί. Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν, τα γεγονότα στη...

Αυτό που έκανε το Πολυτεχνείο να γίνει το «Πολυτεχνείο», δεν είναι εκείνα που συνέβησαν μέσα στο υπό κατάληψη ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα, αλλά όσα διαδραματίστηκαν έξω από αυτό. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν αρχικά γύρω από το Πολυτεχνείο και στη συνέχεια ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αθήνας, συγκρότησαν διαδηλώσεις απ’ άκρου σ’ άκρο της πόλης, πανικόβαλαν τη φρουρά του Υπουργείου...