«Ήρθε ο καιρός των ηττημένων
και των άλλων, των αμετανόητων.
‘’Ώρα να γυρίσεις σελίδα’’,
τους είπαν κάποτε,
μα κείνοι πετάξαν το βιβλίο μακριά
κι έσκισαν τη σελίδα
για να τυλίξουν την καρδιά τους.
Έτσι απόμειναν,
γυμνοί, με το τσαλακωμένο χαρτί
πάνω στο στήθος,
φυλαχτό και καταδίκη τους».
(απόσπασμα από το σπονδυλωτό ποίημα
«Βρόχος ισόβιος, ερωτικός-VII: Αμνηστία»)
Όταν η νύχτα απλώνει...
«Ήρθε ο καιρός των ηττημένων
και των άλλων, των αμετανόητων.
‘’Ώρα να γυρίσεις σελίδα’’,
τους είπαν κάποτε,
μα κείνοι πετάξαν το βιβλίο μακριά
κι έσκισαν τη σελίδα
για να τυλίξουν την καρδιά τους.
Έτσι απόμειναν,
γυμνοί, με το τσαλακωμένο χαρτί
πάνω στο στήθος,
φυλαχτό και καταδίκη τους».
(απόσπασμα από το σπονδυλωτό ποίημα
«Βρόχος ισόβιος, ερωτικός-VII: Αμνηστία»)
Όταν η νύχτα απλώνει...
Με το δεύτερο ποιητικό του βιβλίο, ο Γιάννης Κοτσιφός επιχειρεί ένα οδοιπορικό «ανθρώπινων δεσμών», όπως γράφει χαρακτηριστικά σε έναν στίχο του. Αναλαμβάνει τον ρόλο του παρατηρητή και συναντά «τη σιωπηρή αγωνία των ταξιδιωτών / που πάντα θα διαλέγουν να δειπνούνε μόνοι». Τα ίχνη της συνθέτουν ένα μυθιστόρημα των μυθιστορημάτων: το γράφουν όλοι, και κανένας δεν θα μπορεί να το διαβάσει ακέραιο...
Με το δεύτερο ποιητικό του βιβλίο, ο Γιάννης Κοτσιφός επιχειρεί ένα οδοιπορικό «ανθρώπινων δεσμών», όπως γράφει χαρακτηριστικά σε έναν στίχο του. Αναλαμβάνει τον ρόλο του παρατηρητή και συναντά «τη σιωπηρή αγωνία των ταξιδιωτών / που πάντα θα διαλέγουν να δειπνούνε μόνοι». Τα ίχνη της συνθέτουν ένα μυθιστόρημα των μυθιστορημάτων: το γράφουν όλοι, και κανένας δεν θα μπορεί να το διαβάσει ακέραιο...
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ
Τίποτε δεν είναι πραγματικά καινούργιο.
Μήπως από παλιά δεν συνέλεγαν οι άνθρωποι τον Χρόνο
σε ξύλινα βαρέλια που είχαν μια τρύπα στον πάτο,
κι όταν έσμιγαν στο δάσος
οι φλέβες τους δεν σχημάτιζαν
πεταλούδες στους καρπούς;
Και, όταν έθαβαν τα παιδιά τους,
δεν έβαφαν μαύρο το χώμα
κι έσπαζαν το νερό μες στο πηγάδι
για να μην αντανακλά το πρόσωπο του Καβαλάρη;
Και, όταν...
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ
Τίποτε δεν είναι πραγματικά καινούργιο.
Μήπως από παλιά δεν συνέλεγαν οι άνθρωποι τον Χρόνο
σε ξύλινα βαρέλια που είχαν μια τρύπα στον πάτο,
κι όταν έσμιγαν στο δάσος
οι φλέβες τους δεν σχημάτιζαν
πεταλούδες στους καρπούς;
Και, όταν έθαβαν τα παιδιά τους,
δεν έβαφαν μαύρο το χώμα
κι έσπαζαν το νερό μες στο πηγάδι
για να μην αντανακλά το πρόσωπο του Καβαλάρη;
Και, όταν...
Μια διαδρομή από τη χαρά και την οίηση στη συντριβη? και τελικα? ξανα? στην ελπι?δα. Η με?ρα φωταγωγει? ισο?τιμα ο?λων των ανθρω?πων τις πρα?ξεις χωρι?ς να σε?βεται κανε?να μυστικο?. Αναπολου?με τη διαυ?γεια? της μο?νο ο?ταν ο η?λιος μα?ς αποχαιρετα?, σε μια καταληκτικη? παρα?σταση πορφυρη?ς μεγαλοπρε?πειας. Παραδινο?μαστε ε?κπτωτοι στη σαγη?νη του λυκο?φωτος,...
Μια διαδρομή από τη χαρά και την οίηση στη συντριβη? και τελικα? ξανα? στην ελπι?δα. Η με?ρα φωταγωγει? ισο?τιμα ο?λων των ανθρω?πων τις πρα?ξεις χωρι?ς να σε?βεται κανε?να μυστικο?. Αναπολου?με τη διαυ?γεια? της μο?νο ο?ταν ο η?λιος μα?ς αποχαιρετα?, σε μια καταληκτικη? παρα?σταση πορφυρη?ς μεγαλοπρε?πειας. Παραδινο?μαστε ε?κπτωτοι στη σαγη?νη του λυκο?φωτος,...
Τον Δεκέμβριο του 1969 ο Βέλγος καλλιτέχνης Μαρσέλ Μπρουνταέρς παρουσιάζει στη Wide White Space Gallery μια λογοτεχνική έκθεση όπου προτείνει τη δική του ανάγνωση του ποιήματος «Μια ζαριά ποτέ δεν θα καταργήσει το τυχαίο» του Στεφάν Μαλλαρμέ. Ο Μπρουνταέρς παρουσιάζει δώδεκα πλάκες, όσες και οι διπλές σελίδες του ποιήματος του Μαλλαρμέ. Σε αυτές τις πλάκες το κείμενο αντικαθίσταται από μαύρες...
Τον Δεκέμβριο του 1969 ο Βέλγος καλλιτέχνης Μαρσέλ Μπρουνταέρς παρουσιάζει στη Wide White Space Gallery μια λογοτεχνική έκθεση όπου προτείνει τη δική του ανάγνωση του ποιήματος «Μια ζαριά ποτέ δεν θα καταργήσει το τυχαίο» του Στεφάν Μαλλαρμέ. Ο Μπρουνταέρς παρουσιάζει δώδεκα πλάκες, όσες και οι διπλές σελίδες του ποιήματος του Μαλλαρμέ. Σε αυτές τις πλάκες το κείμενο αντικαθίσταται από μαύρες...
«Καλώς ήρθες όμορφη νεότης, της ύπαρξής μας πλάσμα χαρωπό». Κάπως έτσι ίσως να καλωσόριζε ο Friedrich Schiller τη λυρική έμπνευση σε κάποια από τις πνευματικές νύχτες της Βαϊμάρης. Αλήθεια όμως, είναι ο γερμανικός λυρισμός μια αμιγώς αισθητική απόλαυση ή αποτελεί την ενοποιό ουσία της ύπαρξής μας; Στις σελίδες αυτού του μικρού ανθολόγιου γερμανικής ποίησης, οι λέξεις πασχίζουν να αποβάλλουν...
«Καλώς ήρθες όμορφη νεότης, της ύπαρξής μας πλάσμα χαρωπό». Κάπως έτσι ίσως να καλωσόριζε ο Friedrich Schiller τη λυρική έμπνευση σε κάποια από τις πνευματικές νύχτες της Βαϊμάρης. Αλήθεια όμως, είναι ο γερμανικός λυρισμός μια αμιγώς αισθητική απόλαυση ή αποτελεί την ενοποιό ουσία της ύπαρξής μας; Στις σελίδες αυτού του μικρού ανθολόγιου γερμανικής ποίησης, οι λέξεις πασχίζουν να αποβάλλουν...
Ο Αρµάντο Ροµέρο, όπως πριν από αυτόν ο Ελύτης, ο Σεφέρης, ο Γκάτσος, τείνει ευήκοον ους στους ήχους και τους ρυθµούς ενός πολιτισµού, ο οποίος συνολικά εξέφρασε τον ίδιο τον ερωτικό Λόγο, την αέναη δηµιουργική πνοή του Ενός. Κι έτσι, βαθιά ερωτευµένος ο ίδιος (µε µια χώρα, µε µια φύση, µε µια πνευµατική παράδοση, µε ένα όραµα – που σωµατοποιείται και σε µια συγκεκριµένη γυναίκα), µπορεί να...
Ο Αρµάντο Ροµέρο, όπως πριν από αυτόν ο Ελύτης, ο Σεφέρης, ο Γκάτσος, τείνει ευήκοον ους στους ήχους και τους ρυθµούς ενός πολιτισµού, ο οποίος συνολικά εξέφρασε τον ίδιο τον ερωτικό Λόγο, την αέναη δηµιουργική πνοή του Ενός. Κι έτσι, βαθιά ερωτευµένος ο ίδιος (µε µια χώρα, µε µια φύση, µε µια πνευµατική παράδοση, µε ένα όραµα – που σωµατοποιείται και σε µια συγκεκριµένη γυναίκα), µπορεί να...
Μια ποιητική συλλογή εξερευνά τα σκοτάδια της κατάθλιψης.
Πολλοι? πιστευ?ουν πως ο μαυροφορεμε?νος κυ?ριος, γνωστο?ς ως Θα?νατος, ε?ρχεται μια φορα? στη ζωη? μας, ο?ταν ει?ναι η ω?ρα να αλλα?ξουμε κο?σμους. Εγω?, ο?μως, ξε?ρω πως, ο?σο αναπνε?ουμε, εκει?νος κα?θεται στη μεγα?λη πολυθρο?να του και αφη?νει τη γυναι?κα του να μας επισκε?πτεται πο?τε – πο?τε. Πω?ς το ξε?ρω; Η?ρθε στο σπι?τι μου....
Μια ποιητική συλλογή εξερευνά τα σκοτάδια της κατάθλιψης.
Πολλοι? πιστευ?ουν πως ο μαυροφορεμε?νος κυ?ριος, γνωστο?ς ως Θα?νατος, ε?ρχεται μια φορα? στη ζωη? μας, ο?ταν ει?ναι η ω?ρα να αλλα?ξουμε κο?σμους. Εγω?, ο?μως, ξε?ρω πως, ο?σο αναπνε?ουμε, εκει?νος κα?θεται στη μεγα?λη πολυθρο?να του και αφη?νει τη γυναι?κα του να μας επισκε?πτεται πο?τε – πο?τε. Πω?ς το ξε?ρω; Η?ρθε στο σπι?τι μου....
Το βιβλίο αυτό, είναι ένα ταξίδι στο όνειρο...
με συντροφιά ένα πρόσωπο που ήρθε στη ζωή μου
και σαν βότσαλο έπεσε στη λίμνη της ψυχής μου
και τάραξε το ήρεμα νερά της...
Σήκωσε κύματα, ήρθαν φουρτούνες, μα τι κι αν κόντεψα να πνιγώ,
δεν ήθελα ποτέ να τελειώσει αυτή η τρικυμία...
Αφιερωμένο λοιπόν σ’ εσένα...
Στην πιο γλυκιά τρικυμία της ζωής μου......
Το βιβλίο αυτό, είναι ένα ταξίδι στο όνειρο...
με συντροφιά ένα πρόσωπο που ήρθε στη ζωή μου
και σαν βότσαλο έπεσε στη λίμνη της ψυχής μου
και τάραξε το ήρεμα νερά της...
Σήκωσε κύματα, ήρθαν φουρτούνες, μα τι κι αν κόντεψα να πνιγώ,
δεν ήθελα ποτέ να τελειώσει αυτή η τρικυμία...
Αφιερωμένο λοιπόν σ’ εσένα...
Στην πιο γλυκιά τρικυμία της ζωής μου......
Ο ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΨΕΜΑ
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
απλά την πιθανότητα
να μη σε ξαναδώ.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
αλλά εκείνα που με κάνεις
κι εκείνα που με κάνεις να νιώθω.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
μόνο αναστέλλω την ύπαρξή σου
δίπλα μου.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
καρφώνω στη γη τοπία να...
Ο ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΨΕΜΑ
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
απλά την πιθανότητα
να μη σε ξαναδώ.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
αλλά εκείνα που με κάνεις
κι εκείνα που με κάνεις να νιώθω.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
μόνο αναστέλλω την ύπαρξή σου
δίπλα μου.
Όταν σε αποχωρίζομαι,
δεν αποχωρίζομαι εσένα,
καρφώνω στη γη τοπία να...
διαδερμία
μόνοι απαλλαγμένοι
ντύματα περιττά φιλιά
ή χάδια
ο ήλιος ανακαλύπτεται
το φως αναδύεται από την επιδερμίδα τους
ικανοποιώντας πολλαπλές ιδανικές γωνίες
πρόσπτωσης στο σώμα τους
ο άνδρας χάνεται στη γυναίκα
και η γυναίκα βυθίζεται στον άνδρα
χωρούν ο ένας στο κορμί του άλλου
απόλυτα
έκθαμβοι φορούν ο ένας τον άλλο...
διαδερμία
μόνοι απαλλαγμένοι
ντύματα περιττά φιλιά
ή χάδια
ο ήλιος ανακαλύπτεται
το φως αναδύεται από την επιδερμίδα τους
ικανοποιώντας πολλαπλές ιδανικές γωνίες
πρόσπτωσης στο σώμα τους
ο άνδρας χάνεται στη γυναίκα
και η γυναίκα βυθίζεται στον άνδρα
χωρούν ο ένας στο κορμί του άλλου
απόλυτα
έκθαμβοι φορούν ο ένας τον άλλο...
Σμάρι τα πράσινα πουλιά
χωρίς φωλιές πού πάνε;
Δίχως αιτία επιθετικά
«θεσμούς» περιγελάνε.
Σμάρι τα πράσινα πουλιά
χρώμα που δεν ξανάδα.
Πτήσεις που δεν φαντάστηκα.
Έζησα σ’ άλλον κόσμο.
Σμάρι ασυνήθιστα πουλιά
πώς θέλω να πετάξω!
Να φτάσω όσα δεν μπόρεσα
να σβήσω τον εαυτό μου.
Σμάρι ασυνήθιστα πουλιά.
Χρόνος πια δεν υπάρχει......
Σμάρι τα πράσινα πουλιά
χωρίς φωλιές πού πάνε;
Δίχως αιτία επιθετικά
«θεσμούς» περιγελάνε.
Σμάρι τα πράσινα πουλιά
χρώμα που δεν ξανάδα.
Πτήσεις που δεν φαντάστηκα.
Έζησα σ’ άλλον κόσμο.
Σμάρι ασυνήθιστα πουλιά
πώς θέλω να πετάξω!
Να φτάσω όσα δεν μπόρεσα
να σβήσω τον εαυτό μου.
Σμάρι ασυνήθιστα πουλιά.
Χρόνος πια δεν υπάρχει......
Κοντεύαμε να βγούμε έξω απ’το
ποίημα
όταν
κάποιος μάς φώναξε
Σιγά!
έχει κι η έξοδος το Μεσολόγγι της
Κοιτάξαμε ένα γύρω
τις μυρτιές
μόνο οι μύγες βούιζαν
χρυσόμυγες
και η γη κυμάτιζε απ’τη ζέστη
Παρά τον κίνδυνο κανένας δεν φοβήθηκε
μόνο γονατιστός συλλάβιζε καθείς
την προσευχή του
Τοπίο που σε λένε ποίημα
ευλόγα με να μη σε λησμονήσω
Από τη συλλογή «Τοπίο που σε λένε ποίημα»...
Κοντεύαμε να βγούμε έξω απ’το
ποίημα
όταν
κάποιος μάς φώναξε
Σιγά!
έχει κι η έξοδος το Μεσολόγγι της
Κοιτάξαμε ένα γύρω
τις μυρτιές
μόνο οι μύγες βούιζαν
χρυσόμυγες
και η γη κυμάτιζε απ’τη ζέστη
Παρά τον κίνδυνο κανένας δεν φοβήθηκε
μόνο γονατιστός συλλάβιζε καθείς
την προσευχή του
Τοπίο που σε λένε ποίημα
ευλόγα με να μη σε λησμονήσω
Από τη συλλογή «Τοπίο που σε λένε ποίημα»...
Από το ποιητικό μου ημερολόγιο διάλεξα λίγα κομμάτια για να τιμήσω μια τέχνη χαμένη στου χρόνου το πέρασμα. Ίσως είναι μια ακόμα από εκείνες τις εκδόσεις που αποθέτουν τις ελπίδες τους στον ρομαντισμό του αναγνωστικού κοινού, αλλά όσο κι αν επιμένει αυτός να κρύβεται από το λογοτεχνικό γίγνεσθαι, δεν παύει να υπάρχει. Έχω αφιερώσει ποιήματα σε αγαπημένα πρόσωπα κι έχω χαρίσει άλλα σε αγνώστους,...
Από το ποιητικό μου ημερολόγιο διάλεξα λίγα κομμάτια για να τιμήσω μια τέχνη χαμένη στου χρόνου το πέρασμα. Ίσως είναι μια ακόμα από εκείνες τις εκδόσεις που αποθέτουν τις ελπίδες τους στον ρομαντισμό του αναγνωστικού κοινού, αλλά όσο κι αν επιμένει αυτός να κρύβεται από το λογοτεχνικό γίγνεσθαι, δεν παύει να υπάρχει. Έχω αφιερώσει ποιήματα σε αγαπημένα πρόσωπα κι έχω χαρίσει άλλα σε αγνώστους,...
Στην παλαιστινιακή ποίηση η γη είναι ζωντανή ιστορία. Δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως φυσικό φαινόμενο ή σαν φυσική ομορφιά αλλά και ως ενσάρκωση της ιστορίας.
Μέσα σ’ αυτό το αδιάκοπο παιχνίδι της ανάλυσης και της σύνθεσης δεσπόζουν οι Βαβυλώνιοι μύθοι της γονιμότητας, τo παιχνίδισμα των αντιθέτων που οδηγεί στη δεύτερη γέννηση, στην αναβίωση. Στην αραβική ποίηση οι μύθοι αυτοί αποτελούν βασικό...
Στην παλαιστινιακή ποίηση η γη είναι ζωντανή ιστορία. Δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως φυσικό φαινόμενο ή σαν φυσική ομορφιά αλλά και ως ενσάρκωση της ιστορίας.
Μέσα σ’ αυτό το αδιάκοπο παιχνίδι της ανάλυσης και της σύνθεσης δεσπόζουν οι Βαβυλώνιοι μύθοι της γονιμότητας, τo παιχνίδισμα των αντιθέτων που οδηγεί στη δεύτερη γέννηση, στην αναβίωση. Στην αραβική ποίηση οι μύθοι αυτοί αποτελούν βασικό...
Μιχάλης Παπαδόπουλος-Μπότης: Ένας ελληνολάτρης στην εσχατιά του ελληνισµού, τα βλέπει όλα του τόπου του, τα κάνει δικά του, από εθνική συνείδηση. Γράφει στην τουρκοκρατούµενη Ήπειρο και περπατώντας από χωριό σε χωριό, µαθαίνει τα παιδιά γράµµατα. Και τίποτε δεν τον εµπόδισε να κινήσει για την Αθήνα, να εκδώσει τα ποιήµατά του και µ’ αυτά υπό µάλης να ξαναγυρίσει στη γενέτειρα απ’ όπου άντλησε...
Μιχάλης Παπαδόπουλος-Μπότης: Ένας ελληνολάτρης στην εσχατιά του ελληνισµού, τα βλέπει όλα του τόπου του, τα κάνει δικά του, από εθνική συνείδηση. Γράφει στην τουρκοκρατούµενη Ήπειρο και περπατώντας από χωριό σε χωριό, µαθαίνει τα παιδιά γράµµατα. Και τίποτε δεν τον εµπόδισε να κινήσει για την Αθήνα, να εκδώσει τα ποιήµατά του και µ’ αυτά υπό µάλης να ξαναγυρίσει στη γενέτειρα απ’ όπου άντλησε...
Μια γλώσσα ζηλευτή, ένας γλωσσικός θησαυρός δίχως όρια και καλούπια, από όλα τα λουλούδια του γλωσσικού περιβολιού, της αρχαίας ομηρικής, της καλλιεργημένης, της ομιλούμενης, της βόρειας ηπειρωτικής ντοπιολαλιάς, και όχι ως μόδα συγκυρίας, αλλά ως εσωτερική αναγκαιότητα, που στο πλέξιμο και κέντημα της λέξης και της ποιητικής στόφας στο παιχνίδι της λυρικής μεταφορικής εικόνας θυμίζει Λόρκα κι...
Μια γλώσσα ζηλευτή, ένας γλωσσικός θησαυρός δίχως όρια και καλούπια, από όλα τα λουλούδια του γλωσσικού περιβολιού, της αρχαίας ομηρικής, της καλλιεργημένης, της ομιλούμενης, της βόρειας ηπειρωτικής ντοπιολαλιάς, και όχι ως μόδα συγκυρίας, αλλά ως εσωτερική αναγκαιότητα, που στο πλέξιμο και κέντημα της λέξης και της ποιητικής στόφας στο παιχνίδι της λυρικής μεταφορικής εικόνας θυμίζει Λόρκα κι...