Ποια είναι η Ενωμένη Ευρώπη και ποια τα σημεία που την απειλούν με διάλυση σήμερα; Ο κόσμος μας κατατρύχεται από κινδύνους και απειλές. Η έλλειψη επαγγελματικής ασφάλειας, η τρομοκρατία, η αλλαγή του κλίματος, οι νέες πανδημίες, οι στρατιωτικές απειλές, οι μαζικές μεταναστεύσεις, η διαφθορά και οι ανισότητες στις κοινωνίες είναι μία καθημερινότητα. Δεν είναι περίεργο που οι πολίτες αναζητούν...

Η παρούσα επισκόπηση της παγκόσμιας ιστορίας συνοψίζει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε ο σύγχρονος κόσμος από το 1500 μ.Χ. και μετά. Διερευνώντας τις σημαντικότερες αλλαγές κατά τα τελευταία πεντακόσια χρόνια, ο Woodruff εξηγεί σε ποιο βαθμό οι παγκόσμιες δυνάμεις υπήρξαν υπεύθυνες για τη διαμόρφωση τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος. Στην προσπάθειά του να κατανοήσει το σύνολο, την...

Tο κλασικό πλέον, αλλά εξακολουθητικά επίκαιρο, έργο του Τοντόροφ, Οι καταχρήσεις της μνήμης, μας εμπνέει και μας προ[σ]καλεί να υπερβούμε την παθολογία που δημιουργεί η έλλειψη ισορροπίας στην οικονομία μνήμης και λήθης είτε υπό την έννοια του πληθωρισμού είτε υπό αυτή της ριζικής εξάλειψης και της απώθησης. Σε αυτό το πλαίσιο θελήσαμε να συμβάλουμε στον σχετικό προβλη­ ματισμό συγκροτώντας...

Αναγνωρισμένοι διεθνώς και καταξιωμένοι ξένοι και Έλληνες ιστορικοί, κοινωνικοί επιστήμονες και ειδικοί στην ιστορική εκπαίδευση - διδακτική της ιστορίας καταθέτουν στον ανά χείρας συλλογικό τόμο πρωτότυπες εργασίες τους, τις οποίες και αφιερώνουν στην καθηγήτρια Μαρία Ρεπούση ως συμβολικό αντίδωρο για τη συμβολή της τόσο στην ανάπτυξη του διεπιστημονικού πεδίου της κριτικής ιστορικής...

Η παρούσα εισαγωγή, εκ των πραγμάτων, δεν θα επιχειρήσει μια διεισδυτική επιστημονική ανάλυση, καθώς ο στόχος της έκδοσης είναι να αναδειχθεί η μαρτυρία του υποκειμένου που βίωσε τη ναζιστική βία της δεκαετίας του 1940. Ωστόσο, θα επιχειρήσω να προσεγγίσω το φαινόμενο της μεσοπολεμικής βίας στην Ευρώπη και της κατοχικής εμπειρίας στην Ήπειρο, έχοντας στραμμένο το βλέμμα του ιστορικού στο...

Ο Νέστωρ Μαχνό κατηγορήθηκε από τους μπολσεβίκους ότι διεξήγαγε πογκρόμ εναντίον των Εβραίων της Ουκρανίας. Ο ίδιος το αρνείται και απευθύνεται με επιστολή «Προς τους απανταχού Εβραίους», για να αποκρούσει τις εναντίον του κατηγορίες. Επίσης, αντιπαραθέτει ονόματα μαχητών - συντρόφων του εβραϊκής καταγωγής, οι οποίοι δρούσαν μαζί του, στο στράτευμα του, τη Μαχνοφσίνα. Και επιπλέον, σύμφωνα με...

Στόχος της παρούσας έκδοσης δεν είναι άλλο ένα βιβλίο για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Μέσα από τα εννοιολογικά και μεθοδολογικά εργαλεία που μας προσφέρει ο κοινωνικός και πολιτικός στοχασμός του 20ού αιώνα, διερευνώνται οι ικανότητες μιας μεσογειακής κοινότητας να επιβιώνει μέσα σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον και να εφευρίσκει λύσεις στις ενδογενείς της αντιθέσεις. Η επιτυχία...

«…Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα και να παραδεχτούμε τίμια ότι οι εποικισμοί βλάπτουν την ασφάλεια του Ισραήλ: όσο υπάρχουν, δεν μπορούμε να σχηματίσουμε ένα πραγματικό σύνορο μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Ένας στρατός μπορεί να προστατεύσει καλύτερα μια περιοχή όταν υπάρχουν ξεκάθαρα σύνορα, αντίθετα από αυτό που συμβαίνει στη Δυτική Όχθη. Επιπροσθέτως, όμως, τα παιδιά –τα...

Καθώς η Ευρώπη εξαφανίζεται, η Ευρασία συνενώνεται. Η μεγάλη ήπειρος εξελίσσεται σ’ ένα ρευστό, συμπυκνωμένο πεδίο εμπορικών συναλλαγών και πολεμικών συγκρούσεων, την ίδια στιγμή που το βεστφαλιανό κρατοκεντρικό σύστημα αποδυναμώνεται ενώ οι παλαιές, παραδοσιακές αυτοκρατορίες –η ρωσική, η κινεζική, η ιρανική και η τουρ- κική– επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο. Κάθε κρίση, μία προς μία, από...

Ιστορίες πέρα από το σύνορο Στην ιστορική αυτή σύνθεση το πρωτογενές υλικό της οποίας έχει αντληθεί από αρχεία, εφημερίδες και περιοδικά της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, τα ελληνικό 1947 εξετάζεται σε σχέση με το διεθνές 1947 ως συνάντηση της ελληνικής εμπειρίας με εκείνη των άλλων λαών στο πλαίσιο του πρώιμου Ψυχρού Πολέμου. Ο ελληνικός Εμφύλιος αποτέλεσε ένα κρίσιμο...

Με το επικολυρικό πόνημά του «ΛΕΩΝ ο ΣΓΟΥΡΟΣ» ο εμπνευσμένος τεχνίτης της ποίησης με την αέναη πνευματική προσφορά στον συνάνθρωπο Κώστας Σταμάτης «γράφει», όχι μόνον «την ιστορία του κόσμου», κατά την λογοτέχνιδα Ουράνα Διοματάρη, την Ιστορία του τοπου, αλλά και φροντίζει να ανασύρει από την λήθη λησμονημένα ιστορικά γεγονότα• και να εξυμνεί, όπως εδώ, τα κλέη του ήρωά του, Λέοντα Σγουρού, και...

Το βιβλίο του Δρ. Ανδρέα Μπουρούτη παρακολουθεί την προπολεμική εποχή, την Κατοχή και τη μεταπολεμική περίοδο και δίνει σαφείς και στοιχειοθετημένες απαντήσεις στα ερωτήματα σχετικά με τις εβραϊκές περιουσίες, κινητές και ακίνητες, αξιοποιώντας πρωτογενές αρχειακό υλικό που παρουσιάζεται για πρώτη φορά. Μέσα στους δρόμους του κέντρου, της ανατολικής και της δυτικής Θεσσαλονίκης βλέπουμε να...

Από συστάσεως ελληνικού κράτους, «οι Τούρκοι» συνιστούν μια μόνιμη απειλή για την Ελλάδα. Όμως πόσο συχνά εμβαθύνουμε στην τουρκική πολιτική για να κατανοήσουμε τα εσωτερικά ρήγματα και τις συγκρούσεις της;Από το 1908 ώς το 1950, η τουρκική αντιπολίτευση δεν εκπροσωπούνταν νόμιμα από κάποιο κόμμα: το μεν οθωμανικό συνταγματικό καθεστώς βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Επιτροπής Ένωση και Πρόοδος,...

Στην καθημερινή ζωή, στην καθημερινή μας επικοινωνία οι λέξεις διαρκώς μεταπλάθονται. Η σημασία τους αλλάζει. Το νόημά τους μετουσιώνεται από πρόσωπο σε πρόσωπο, από εποχή σε εποχή. Στην πολιτική σύγκρουση κατεξοχήν, οι σημασίες και τα νοήματα δεν είναι όπλο της πολιτικής μάχης. Είναι αντικείμενο της πολιτικής μάχης. Οι λέξεις φορτώνονται με σημασίες, ώστε να εξυπηρετήσουν σκοπούς ή...

Η ακκαδική γλώσσα είναι η αρχαιότερη σημιτική γλώσσα που μας έχει διασωθεί μέχρι στιγμής. Ανήκει δηλαδή στη σημιτική οικογένεια γλωσσών, πλάι σε άλλες γλώσσες όπως η αραβική, η αραμαϊκή, η εβραϊκή, η κλασική αιθιοπική ή και η σύγχρονη μαλτεζική. Η ακκαδική γλώσσα πήρε το όνομά της από τους Ακκάδιους. Έναν λαό που κυριάρχησε επί αρκετούς αιώνες στην αρχαία Μεσοποταμία (σημερινό Ιράκ) κατά τη...

Ένα μάθημα ιστορίας που η Δύση στο σύνολό της θα πρέπει επειγόντως να μάθει αν θέλουμε να χειριστούμε καλύτερα την επόμενη κρίση και να αποφύγουμε την τελειωτική καταστροφή: αυτήν της μη αναστρέψιμης παρακμής. Οι καταστροφές είναι, από τη φύση τους, δύσκολο να προβλεφθούν. Οι πανδημίες, όπως άλλωστε οι σεισμοί, οι πυρκαγιές, οι οικονομικές κρίσεις και οι πόλεμοι, δεν κατανέμονται με...

Έξι ημέρες να εργάζεσαι, την έβδομη ανοίγουν τα Lidl. Οι μεγαλοφυείς άνθρωποι δεν μαζεύουν μανιτάρια, φυτρώνουν στο μυαλό τους σαν ιδέες. Απόψε ίσως αργήσω θα συνοδεύσω το φεγγάρι....

Η «αναζήτηση νοήματος» έχει εκπέσει σε εμπόριο στα χέρια των ψυχοθεραπευτών και των «κόουτς». Κάποτε ήταν υπόθεση των θεολόγων, που έψαχναν το χέρι του Θεού στην Ιστορία. Ανάμεσα στον Διαφωτισμό (18ος αιώνας) και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρχές του 20ού), η θεολογία έδωσε τη θέση της στην πολιτική: στη Δύση της «απομάγευσης» (Μαξ Βέμπερ) και της απόσυρσης του Θεού, το νόημα αναζητήθηκε στις...

Οι εξερευνήσεις των αρχαίων Ελλήνων στην Μεσόγειο αρχικά και στον Ατλαντικό αργότερα, δεν μπορούσαν να εξαιρέσουν τη Μελίτη, τη σημερινή Μάλτα, το νησί με τα πολλά και υπήνεμα αγκυροβόλια στη μέση της ρότας Ανατολής – Δύσης της Μεσογείου. Από τους πρώτους που πάτησαν στη Μάλτα ήσαν οι αρχαίοι Έλληνες, που τη χρησιμοποίησαν σαν ενδιάμεσο σταθμό στα ταξίδια τους, για να τους μιμηθούν αργότερα οι...

Ελληνική Ιαπωνία. Μισή Απόλλων, μισή σαμουράι, μισή Αφροδίτη, μισή γκέισα - ο συνδυασμός των δύο λέξεων ηχεί παράδοξος και ανοίκειος, δίνοντας την εντύπωση μιας χίμαιρας. Είναι άραγε δυνατόν να υπάρξει γόνιμη προσέγγιση μεταξύ δύο τόσο διαμετρικά διαφορετικών χωρών; Η μελέτη του Μισέλ Λουκέν καταδεικνύει την επιρροή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στον ιαπωνικό σε ποικίλους τομείς – τη...

...

...

Συγγραφείς: Θωμάς Αλεξιάδης, Νίκος Αυγελής, Αναστασία Δ. Βακαλούδη, Πασχάλης Βαλσαμίδης, Μ. Γ. Βαρβούνης, Νικόλας Βογιατζής, Κλεονίκη Δρούγκα, Γιώργης Έξαρχος, Αθανάσιος Ε. Καραθανάσης, Χρήστος Π. Μπαλόγλου, Θεόδωρος Α. Νημάς, Μιχάλης Πατέλης, Στάθης Πελαγίδης, Αλέξιος Γ.Κ. Σαββίδης, Γεώργιος Τσότσος, Αλέξανδρος Γαρύφαλλος, Σάββας Δεμερτζής...

EΡΕΥΝΗΤΗΣ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΣ δάσκαλος, δημόσιος διανοούμενος, εμπνευστής και πρωτεργάτης μιας σειράς συλλογικοτήτων, ο Σπυρίδων Λάμπρος αποτελεί αναμφίβολα τον σημαντικότερο έλληνα ιστορικό του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Με την παρουσία και το έργο του λειτούργησε καθοριστικά για τη συγκρότηση της ελληνικής ιστορικής επιστήμης και την εμβάθυνση και διάχυση της...