Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...

...

Ο ιστορικός περίπατος είκοσι δύο αιώνων (167π.Χ. – 2023) των τριακοσίων τριάντα σελίδων αποτελείται από πενήντα πέντε κεφάλαια και είναι χωρισμένος σε τρεις ενότητες. Στο πρώτο μέρος ο αναγνώστης θα κάνει έναν περίπατο στις αποικίες των Ελλήνων της μεγάλης Ελλάδος (Magna Grecia) – μια στάση στους Έλληνες σοφούς οι οποίοι θα μπολιάσουν τους Ρωμαίους κι αυτοί με τη σειρά τους τον Δυτικό κόσμο –...

«Μπορεί ένας λαός με τέτοια ιστορία, να έχει μνήμη τόσο μικρή;» Μέσα από τις ιστορίες των πιο κοντινών του προσώπων, αλλά και ενός φανταστικού χαρακτήρα, ξετυλίγεται η όχι ευρέως γνωστή ιστορία του Γιαννάκη Γκρίτζαλη. Εθνικός ήρωας και κοινωνικός επαναστάτης, από το Ψάρι Τριφυλίας -στη σημερινή Μεσσηνία- ο Γκρίτζαλης πρωτοστάτησε τόσο στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 όσο και στη Μεσσηνιακή...

«…Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα και να παραδεχτούμε τίμια ότι οι εποικισμοί βλάπτουν την ασφάλεια του Ισραήλ: όσο υπάρχουν, δεν μπορούμε να σχηματίσουμε ένα πραγματικό σύνορο μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Ένας στρατός μπορεί να προστατεύσει καλύτερα μια περιοχή όταν υπάρχουν ξεκάθαρα σύνορα, αντίθετα από αυτό που συμβαίνει στη Δυτική Όχθη. Επιπροσθέτως, όμως, τα παιδιά –τα...

«Άρχισα να ψάχνω. Αυτό ήταν, βρήκα ποια ήταν η 5η Μεραρχία Κρητών, ποιος ήταν ο Μεταξάς και γιατί την έστειλε στην Αλβανία, πρώτα στο Αμύνταιο, αφού περπάτησαν 362 χιλιόμετρα βράδυ με κρύο και χιονοθύελλα. Για να νιώσω τα συναισθήματα των Κρητικών ηρώων μας, πήγα με δυο φίλους μου από το στρατό, τους Γιώργο Παπαπέτρου και Πάνο Αναστασιάδη, στον σιδηροδρομικό Αμύνταιου και νοερά έζησα τις...

Με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Diastixο και οι Δέκα Τέχνες τιμούν το τραγικό ιστορικό γεγονός με ένα ειδικό αφιέρωμα στο οποίο γράφουν 25 καθηγητές πανεπιστημίων, ιστορικοί, εκπαιδευτικοί, πνευματικοί άνθρωποι του λόγου και της τέχνης, αναδεικνύοντας θεματικές και πλευρές της Ιστορίας που χρήζουν διαρκούς μελέτης και ιστορικής εμβάθυνσης....

Ένα μοναδικό βιβλίο με την ιστορία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Αφηγητής και μυθοποιός, αποφασιστικός απ’ τα μικρά του χρόνια, πρωτοκλέφτης και επαναστάτης, στρατιώτης και στρατηγός, ένας από τους πολλούς, αλλά κι ο πρώτος ανάμεσα σε ίσους, βγαλμένος απ’ τα σπλάχνα του Μοριά και υπερασπιστής του λαού του, ισορροπιστής και εμψυχωτικός, συμπεριληπτικός και ενωτικός, αλληγορικός και πραγματιστής,...

Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται κυρίως μια ανάγνωση της ιστορίας του ελληνικού κράτους η οποία να εντάσσεται σε ένα γενικότερο διεθνές παράδειγμα ιστορίας των κρατών. Όσο κι αν κάτι τέτοιο ίσως φαίνεται παράδοξο, η ελληνική ιστοριογραφία για το κράτος μπορεί να είναι ποσοτικά πλούσια, αλλά είτε χαρακτηρίζεται από θεωρητικά υποδείγματα που είναι εντελώς ξεπερασμένα στη διεθνή...

Το βιβλίο αυτό εξετάζει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της πρόσφατης διπλωματικής ιστορίας της Ανατολικής Μεσογείου, τη σχέση Ελλάδας, Τουρκίας, Κύπρου και ΝΑΤΟ κατά την κρίσιμη περίοδο μεταξύ 1973 και 1988. Η χρονική αυτή περίοδος αρχίζει με την εμφάνιση της ελληνοτουρκικής διένεξης στο Αιγαίο το 1973 και ολοκληρώνεται με την πιο συστηματική μέχρι σήμερα προσπάθεια επίλυσής της στον απόηχο...

...

Το 1921 διεξήχθησαν οι σφοδρότερες μάχες στη Μικρά Ασία, καθώς η Ελλάδα προσπάθησε να κόψει «διά της λόγχης» τον «γόρδιο δεσμό» του Μικρασιατικού Ζητήματος. Η παρούσα μελέτη ερευνά το πολιτικό και διπλωματικό υπόβαθρο της Μικρασιατικής Εκστρατείας και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις από το 1919 έως την κορύφωσή τους το θέρος του 1921. Αναδεικνύει τους άθλους των Ελλήνων μαχητών αλλά και τις...

Αυτή η με­λέ­τη φι­λο­δο­ξεί να αντι­κα­τα­στή­σει την εδραι­ω­μέ­νη, αλ­λά εσφαλ­μέ­νη, «Ρε­α­λι­στι­κή» ανά­γνω­ση των Ρω­σο-Κυ­πρι­α­κών σχέ­σε­ων. Επι­στρα­τεύ­ο­ντας μία νέα Θε­ω­ρία, που ονο­μά­ζει «Πραγ­μα­τι­στι­κό Ιδε­α­λι­σμό», το βι­βλίο απο­δει­κνύει ότι, μέ­χρι τον πό­λε­μο του Πού­τιν, οι σχέ­σεις αυτές δεν πε­ρι­ο­ρί­ζο­νταν στην ικα­νο­ποί­η­ση μό­νο στε­νών «εθνι­κών...

Η νεότερη, η καθαυτό παγκόσμια ιστορία, συμπίπτει με την ιστορία της εποχής των επαναστάσεων. Κι αυτή αρχίζει με τις διαδοχικές επαναστάσεις τριών αιώνων, από τις αρχές του 16ου ως τις αρχές του 19ου αιώνα, δηλαδή με τις κλασικές αστικές επαναστάσεις – γερμανική, αγγλική, γαλλική, αμερικανική κ.λπ., - που ήταν, σαν τέτοιες, επαναστάσεις της μειοψηφίας· συνεχίζεται με την ευρωπαϊκή επανάσταση...

Το βιβλίο πραγματεύεται το φαινόμενο της ένοπλης μονομαχίας στην Ελλάδα ως μέσο επίλυσης προσωπικών διενέξεων, ενταγμένο στη λογική της ιστορίας από τα κάτω, δηλαδή αντικείμενο της δημόσιας ιστορίας. Η μονομαχία αποτελεί ευρωπαϊκό πολιτισμικό δάνειο, το οποίο ενσωματώθηκε ως πρακτική αρχικά από τους φιλέλληνες κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης και κατόπιν από την πολυπληθή βαυαρική...

Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...

Οι μελέτες αυτού του συλλογικού τόμου θέτουν υπό διερεύνηση τη διαχείριση της μνήμης και της ιστορίας, εστιάζοντας σε κρίσιμες πτυχές των δύο καθιερωμένων εθνικών επετείων (25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου), αλλά και προεκτείνοντας τη συζήτηση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, το Ολοκαύτωμα, την Απελευθέρωση του 1944 και τη μνήμη του Πρώτου Παγκοσμίου...

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν αγαπούν, είναι ανίκανοι να ανυψωθούν ως το μοναδικό επίπεδο που έχει πραγματικά σημασία: το επίπεδο της αγάπης που είναι συνυφασμένη με την ωριμότητα, την αυτογνωσία και το θάρρος. Όπως ισχύει και για κάθε άλλη τέχνη, έτσι και η τέχνη της αγάπης απαιτεί άσκηση και συγκέντρωση, όπως επίσης και αυθεντική διορατικότητα και κατανόηση. Στο κλασικό αυτό βιβλίο,...

Η ανά χείρας μελέτη αναλύει βασικές παραμέτρους της βασιλείας στην Ελλάδα. Η πεντηκονταετηρίδα από τη Μεταπολίτευση του ’74 αποτελεί έξοχη αφορμή για νέα «επίσκεψη» αυτών των σημαντικότατων θεμάτων. Ο θεσμός της βασιλείας είναι άμεσα συνυφασμένος με την ιστορία του ελληνικού κράτους. Το 1830 η βασιλεία, στην απολυταρχική μορφή της, δόθηκε στην Ελλάδα ως αντίδοτο στην...

Σε όλες τις κατεχόμενες από τις δυνάμεις του Άξονα χώρες, κοινό στοιχείο υπήρξε ο σχηματισμός φιλογερμανικών κυβερνήσεων και το φαινόμενο της συνεργασίας με τον κατακτητή. Σε πολλές περιπτώσεις, η αγριότητα που επέδειξαν αυτοί απέναντι στον άμαχο πληθυσμό ξεπέρασε την αγριότητα των Γερμανών, οι οποίοι αντιλήφθηκαν ότι η ένοπλη συνεργασία με τους Έλληνες θα υποδαύλιζε τον ενδοελληνικό διχασμό....

Ο ελληνικός πολιτισμός γεννήθηκε όταν οι αρχαίοι Έλληνες άρχισαν να μεταναστεύουν, να διασκορπίζονται και να ιδρύουν νέες κοινότητες σε παράκτιες περιοχές. Αυτές οι κοινότητες, οι αποικίες, λειτουργούσαν ως αποκεντρωμένα δίκτυα γύρω από ένα εικονικό κέντρο, τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα ― μια οπτική αντίστροφη από τη ρωμαϊκή θέαση του mare nostrum. Θα ήταν εύλογο άραγε να εκφράσει κανείς τον...

...

Το βιβλίο αυτό ιχνηλατεί τη διαδρομή της μεγαλώνυμου ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας Σιαυροδρομίου, γνωστής επίσης ως κοινότητας του Πέρα (στα τουρκικά Μπέπογλου), στην καρδιά της Πόλης. Στηρίζεται κυρίως στα ενοριακά αρχεία και καλύπτει την περίοδο από το 1804 μέχρι το 1923. Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η διοικητική οργάνωση, το προφίλ των ελίτ, τα φιλανθρωπικά δρώμενα (εκπαίδευση,...

Αν «κάθε πραγματική περιγραφή είναι ταυτόχρονα και η εξήγηση του ζητήματος», τότε η εξήγηση, η ερμηνεία των γεγονότων κρύβεται στην πραγματική αλληλουχία τους, στην εσωτερική αιτιακή τους συνάρτηση, που αποκαλύπτει και την αντικειμενική νομοτέλεια, την ιστορική αναγκαιότητα. Τη συνάφεια, τον ειρμό των γεγονότων της νεοελληνικής ιστορίας ενάμιση, τουλάχιστον , αιώνα, από τις παραμονές της...