Ιστορία-Λαογραφία-Πολιτισμός Το βιβλίο «Οι πρόσφυγες του ?22» θα εκτιμηθεί σαν θησαυρός Εθνικής Μνήμης. Θα διαβαστεί και θα ξαναδιαβαστεί και θα διαβάζεται αιώνες απ? όλες τις γενιές του Ελληνισμού γιατί αποτελεί πηγή συνεχούς πληροφόρησης για την Μικρασιατική Καταστροφή και την Προσφυγιά. Είναι σαν τις αρχαίες τραγωδίες που παίζονται στο θέατρο της Επιδαύρου κάθε χρόνο...

Ο ιστορικός περίπατος είκοσι δύο αιώνων (167π.Χ. – 2023) των τριακοσίων τριάντα σελίδων αποτελείται από πενήντα πέντε κεφάλαια και είναι χωρισμένος σε τρεις ενότητες. Στο πρώτο μέρος ο αναγνώστης θα κάνει έναν περίπατο στις αποικίες των Ελλήνων της μεγάλης Ελλάδος (Magna Grecia) – μια στάση στους Έλληνες σοφούς οι οποίοι θα μπολιάσουν τους Ρωμαίους κι αυτοί με τη σειρά τους τον Δυτικό κόσμο –...

Η περίοδος 1973-1976 είναι τόσο μεστή γεγονότων και διεργασιών σχετικά με την ανακύψασα τότε ελληνοτουρκική διαφορά περί την υφαλοκρηπίδα, ώστε μπορεί βάσιμα να υποστηριχθεί ότι κατά την περίοδο αυτή καθορίστηκε όχι μόνο το πλαίσιο των εκατέρωθεν θέσεων και ισχυρισμών, αλλά σε μεγάλο βαθμό και η συναφής εθνική στρατηγική των δύο κρατών. Ο σύγχρονος ιστορικός μελετητής εντυπωσιάζεται από το πόσο...

Η Βασιλική Β΄ στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων χρονολογείται στα μέσα, περίπου, του έκτου αιώνα μ.Χ. και αποτελεί ένα αίνιγμα στο κεφάλαιο στην ιστορία της αρχιτεκτονικής που αφορά στην Ιουστινιάνεια περίοδο του ελλαδικού χώρου. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να διευκρινίσει βασικά ζητήματα των διιστάμενων απόψεων που βαραίνουν τη μέχρι τώρα σχετική βιβλιογραφία και να βελτιώσει τη γνώση μας σε...

Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται κυρίως μια ανάγνωση της ιστορίας του ελληνικού κράτους η οποία να εντάσσεται σε ένα γενικότερο διεθνές παράδειγμα ιστορίας των κρατών. Όσο κι αν κάτι τέτοιο ίσως φαίνεται παράδοξο, η ελληνική ιστοριογραφία για το κράτος μπορεί να είναι ποσοτικά πλούσια, αλλά είτε χαρακτηρίζεται από θεωρητικά υποδείγματα που είναι εντελώς ξεπερασμένα στη διεθνή...

Όποτε διαβάζω ένα ιστορικό γεγονός, το μυαλό μου το φαντάζεται ζωγραφισμένο σε πολλές εικόνες. Αν υπάρχει καταχωρημένο στην ψυχολογία το σύνδρομο του ζωγράφου, τότε σίγουρα το έχω. Έτσι, διαβάζοντας για το Δραγατσάνι και τον Ιερό Λόχο, οι εικόνες απέκτησαν τόση δύναμη για ζωή, που ήμουν πλέον αναγκασμένος να πάρω μολύβια, πένες και χαρτί. Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν, τα γεγονότα στη...

Στόχος του συγγραφέα είναι η καταγραφή των παραδόσεων της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων κατά την περίοδο 1950 έως 1990 σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες φοιτησάντων (συνεντευξιαζόμενων) στη Σχολή, πάντα σύμφωνα με την υποκειμενική κρίση τους. Το παρόν πόνημα δεν απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν φοιτήσει στη Σχολή αλλά και σε κάθε αναγνώστη που έχει το ενδιαφέρον να προβληματιστεί για τις συνθήκες...

...

Το Μέγα λάθος Ένας τόπος δεν μπορεί να προσδιοριστεί ονοματολογικά και να μην έρχεται στην επιφάνεια η ιστορία του. Η ονομασία και η ιστορία ενός χώρου είναι έννοιες αλληλένδετες και άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Η ονομασία ενός τόπου δίνει ιστορία, μνήμες, παραδόσεις, πολιτισμό, ταυτότητα, γλώσσα ιθαγένεια κ.ά. στοιχεία που καθόριζαν και καθορίζουν την ιστορική εξέλιξη και πορεία του λαού...

...

Το επιστημονικό πρόβλημα αν πράγματι διαμορφώθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες για δημιουργία φεουδαρχικού συστήματος από τα τέλη της μεσοβυζαντινής και κατά την διάρκεια της υστεροβυζαντινής εποχής (11ος ως 15ος αιώνες), έχει μετεξελιχθεί σε πραγματικό «αγκάθι» στην διεθνή βιβλιογραφία. Η παρούσα συμβολή επιχειρεί να αποτελέσει έναν συνοπτικό «οδηγό» παράθεσης των διαφόρων απόψεων γύρω από ένα από...

Καθώς η Ευρώπη εξαφανίζεται, η Ευρασία συνενώνεται. Η μεγάλη ήπειρος εξελίσσεται σ’ ένα ρευστό, συμπυκνωμένο πεδίο εμπορικών συναλλαγών και πολεμικών συγκρούσεων, την ίδια στιγμή που το βεστφαλιανό κρατοκεντρικό σύστημα αποδυναμώνεται ενώ οι παλαιές, παραδοσιακές αυτοκρατορίες –η ρωσική, η κινεζική, η ιρανική και η τουρ- κική– επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο. Κάθε κρίση, μία προς μία, από...

Παρίσι, 2 Δεκεμβρίου του 1804. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης στέφεται Αυτοκράτορας της Γαλλίας. Μόλις δέκα χρόνια έχουν παρέλθει από τη στιγμή που ο άσημος, μα φιλόδοξος, Κορσικανός Λοχαγός αναλάμβανε επικεφαλής του γαλλικού πυροβολικού έξω από τα τείχη της Τουλόν. Ο Ναπολέων εμφανίστηκε στο ευρωπαϊκό προσκήνιο στα τέλη του 18ου αιώνα ως ένας μετεωρίτης που κυριολεκτικά άλλαξε τα πάντα. Ωστόσο, τίποτα...

Το βιβλίο που κρατάτε αφηγείται και εξηγεί τα γεγονότα, που μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, οδήγησαν σε όσα συνέβησαν στον Μεσοπόλεμο και κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, που τόσο βαθιές πληγές άφησε στην ανθρωπότητα. Στο βιβλίο αυτό, το οποίο είναι βασισμένο στα μαθήματα Ιστορίας της Μαρίας Ευθυμίου και που με τόση εικαστική αρτιότητα και αγάπη σχεδίασε και συνέθεσε ο Δημήτρης...

Les Lumieres a lage du vivant Υπάρχει τρόπος να υπερασπιστούμε τον Διαφωτισμό σήμερα; Το χειραφετικό του ιδεώδες διατηρεί ακόμη κάποιο νόημα; Όταν βρισκόμαστε μπροστά στην αφύπνιση του εθνικισμού, τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές κρίσεις και την όξυνση των ανισοτήτων, δεν μπορούμε να αρκεστούμε στην επίκληση ενός διαφωτιστικού πνεύματος που παραμένει αναλλοίωτο στον...

«Αν μια φωτογραφία είναι χίλιες λέξεις, τότε ένα σκίτσο είναι πολλές περισσότερες. Με το μαρκαδοράκι του, ο σκιτσογράφος “πλάθει” την πραγματικότητα που σχολιάζει. Κι αυτό ακριβώς είναι το σχόλιό του. […] Σ’ ένα σκίτσο, η Γη μπορεί να είναι τετράγωνη, ένας πολιτικός να έχει φτερά, ένα τρένο να διασχίζει τη θάλασσα και πάει λέγοντας... Όλα αυτά θα μπορούσαν βέβαια να ειπωθούν για κάθε...

...

...

Πριν από 60 χρόνια βρέθηκε στη Νότια Ιταλία μια σειρά από αρχαίες ελληνικές επιγραφές με πληροφορίες τόσο παράξενες, που οι μελετητές τις αποσιώπησαν…...

Με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Diastixο και οι Δέκα Τέχνες τιμούν το τραγικό ιστορικό γεγονός με ένα ειδικό αφιέρωμα στο οποίο γράφουν 25 καθηγητές πανεπιστημίων, ιστορικοί, εκπαιδευτικοί, πνευματικοί άνθρωποι του λόγου και της τέχνης, αναδεικνύοντας θεματικές και πλευρές της Ιστορίας που χρήζουν διαρκούς μελέτης και ιστορικής εμβάθυνσης....

Πού μπορεί να σε ταξιδέψει ένα ναυάγιο; Με αφορμή τη μεγαλύτερη τραγωδία της Μεσογείου, του ατμόπλοιου «ORIA» (12-2-1944) στο νησί του Πατρόκλου, δίπλα στο Σούνιο, που οδήγησε στον υγρό τάφο περισσότερους από 4100 Ιταλούς αιχμαλώτους των Γερμανών, ο συγγραφέας ξετυλίγει το νήμα με ένα ιδιαίτερο ημερολόγιο του ντοκιμαντέρ του memORIA (2015) με θραύσματα, συνειρμούς που προέκυψαν από ανθρώπους...

«Σε μεγάλο βαθμό η γραμματεία μιας εποχής είναι η ίδια η εποχή όπως την έχει μεταβολίσει η γραμματεία της» (P. Olalla). Το βιβλίο εξετάζει την εικόνα που διαμορφώθηκε στην Ισπανία για την Ελλάδα και τους κατοίκους της κατά τους δύο αιώνες του λεγόμενου ισπανικού «Χρυσού Αιώνα» (Siglo de Oro). Ο ιστορικός, Ιωάννης Χασιώτης προσεγγίζει ένα κεφάλαιο της ισπανικής και της ελληνικής ιστορίας, που ως...

«Μπορεί ένας λαός με τέτοια ιστορία, να έχει μνήμη τόσο μικρή;» Μέσα από τις ιστορίες των πιο κοντινών του προσώπων, αλλά και ενός φανταστικού χαρακτήρα, ξετυλίγεται η όχι ευρέως γνωστή ιστορία του Γιαννάκη Γκρίτζαλη. Εθνικός ήρωας και κοινωνικός επαναστάτης, από το Ψάρι Τριφυλίας -στη σημερινή Μεσσηνία- ο Γκρίτζαλης πρωτοστάτησε τόσο στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 όσο και στη Μεσσηνιακή...

Το βιβλίο πραγματεύεται το φαινόμενο της ένοπλης μονομαχίας στην Ελλάδα ως μέσο επίλυσης προσωπικών διενέξεων, ενταγμένο στη λογική της ιστορίας από τα κάτω, δηλαδή αντικείμενο της δημόσιας ιστορίας. Η μονομαχία αποτελεί ευρωπαϊκό πολιτισμικό δάνειο, το οποίο ενσωματώθηκε ως πρακτική αρχικά από τους φιλέλληνες κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης και κατόπιν από την πολυπληθή βαυαρική...