Μία ανθολογία μελετών δημοσιευμένων στο ηλεκτρονικό Περιοδικό Λόγου και Τέχνης «Χάρτης», αφιερωμένη στη φωτεινή εκείνη κοιτίδα πολιτισμού που ξεριζώθηκε βάναυσα το ’22 και σκορπίστηκε σε νέες πατρίδες, δίνοντας μιαν άλλη πνοή σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής στον ελλαδικό χώρο. Ανιχνεύοντας το ιστορικό γεγονός της Μικρασιατικής Καταστροφής μέσα από τον λογοτεχνικό μας πλούτο, ο οποίος...
Μία ανθολογία μελετών δημοσιευμένων στο ηλεκτρονικό Περιοδικό Λόγου και Τέχνης «Χάρτης», αφιερωμένη στη φωτεινή εκείνη κοιτίδα πολιτισμού που ξεριζώθηκε βάναυσα το ’22 και σκορπίστηκε σε νέες πατρίδες, δίνοντας μιαν άλλη πνοή σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής στον ελλαδικό χώρο. Ανιχνεύοντας το ιστορικό γεγονός της Μικρασιατικής Καταστροφής μέσα από τον λογοτεχνικό μας πλούτο, ο οποίος...
Η Νέα Κοκκινιά - Νίκαια ιδρύθηκε σ’ έναν σκουπιδότοπο στα βόρεια του Πειραιά τον Οκτώβριο του 1922. Αποτελεί τον μεγαλύτερο προσφυγικό συνοικισμό της Αττικής και τον δεύτερο στην Ελλάδα μετά τη Θεσσαλονίκη. Μέσα από ιστορικές πηγές και αρχεία του Δήμου καταγράφεται η ιστορική εκατόχρονη ανοδική πορεία της από την κατοίκηση των πρώτων Μικρασιατών προσφύγων μέχρι σήμερα. Οι άθλιες πρώτες συνθήκες...
Η Νέα Κοκκινιά - Νίκαια ιδρύθηκε σ’ έναν σκουπιδότοπο στα βόρεια του Πειραιά τον Οκτώβριο του 1922. Αποτελεί τον μεγαλύτερο προσφυγικό συνοικισμό της Αττικής και τον δεύτερο στην Ελλάδα μετά τη Θεσσαλονίκη. Μέσα από ιστορικές πηγές και αρχεία του Δήμου καταγράφεται η ιστορική εκατόχρονη ανοδική πορεία της από την κατοίκηση των πρώτων Μικρασιατών προσφύγων μέχρι σήμερα. Οι άθλιες πρώτες συνθήκες...
Η Βουλγαρική Κατοχή αφάνισε την εβραϊκή κοινότητα της Καβάλας· κανείς δεν γύρισε από την Τρεμπλίνκα. Επέστρεψαν, μονάχα, ναυαγοί της Shoah, μερικές δεκάδες Εβραίοι που είχαν καταφέρει να διαφύγουν πριν από την εκτόπιση, ή επέζησαν από τα καταναγκαστικά έργα στη Βουλγαρία. Μέσα από την έρευνα σε ένα μεγάλο επιστολικό αρχείο, το βιβλίο αυτό ζωντανεύει τους βίους, τις φωνές και τις δια-δρομές των...
Η Βουλγαρική Κατοχή αφάνισε την εβραϊκή κοινότητα της Καβάλας· κανείς δεν γύρισε από την Τρεμπλίνκα. Επέστρεψαν, μονάχα, ναυαγοί της Shoah, μερικές δεκάδες Εβραίοι που είχαν καταφέρει να διαφύγουν πριν από την εκτόπιση, ή επέζησαν από τα καταναγκαστικά έργα στη Βουλγαρία. Μέσα από την έρευνα σε ένα μεγάλο επιστολικό αρχείο, το βιβλίο αυτό ζωντανεύει τους βίους, τις φωνές και τις δια-δρομές των...
Όποτε διαβάζω ένα ιστορικό γεγονός, το μυαλό μου το φαντάζεται ζωγραφισμένο σε πολλές εικόνες. Αν υπάρχει καταχωρημένο στην ψυχολογία το σύνδρομο του ζωγράφου, τότε σίγουρα το έχω. Έτσι, διαβάζοντας για το Δραγατσάνι και τον Ιερό Λόχο, οι εικόνες απέκτησαν τόση δύναμη για ζωή, που ήμουν πλέον αναγκασμένος να πάρω μολύβια, πένες και χαρτί.
Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν, τα γεγονότα στη...
Όποτε διαβάζω ένα ιστορικό γεγονός, το μυαλό μου το φαντάζεται ζωγραφισμένο σε πολλές εικόνες. Αν υπάρχει καταχωρημένο στην ψυχολογία το σύνδρομο του ζωγράφου, τότε σίγουρα το έχω. Έτσι, διαβάζοντας για το Δραγατσάνι και τον Ιερό Λόχο, οι εικόνες απέκτησαν τόση δύναμη για ζωή, που ήμουν πλέον αναγκασμένος να πάρω μολύβια, πένες και χαρτί.
Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν, τα γεγονότα στη...
Το βιβλίο αυτό ιχνηλατεί τη διαδρομή της μεγαλώνυμου ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας Σιαυροδρομίου, γνωστής επίσης ως κοινότητας του Πέρα (στα τουρκικά Μπέπογλου), στην καρδιά της Πόλης. Στηρίζεται κυρίως στα ενοριακά αρχεία και καλύπτει την περίοδο από το 1804 μέχρι το 1923. Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η διοικητική οργάνωση, το προφίλ των ελίτ, τα φιλανθρωπικά δρώμενα (εκπαίδευση,...
Το βιβλίο αυτό ιχνηλατεί τη διαδρομή της μεγαλώνυμου ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας Σιαυροδρομίου, γνωστής επίσης ως κοινότητας του Πέρα (στα τουρκικά Μπέπογλου), στην καρδιά της Πόλης. Στηρίζεται κυρίως στα ενοριακά αρχεία και καλύπτει την περίοδο από το 1804 μέχρι το 1923. Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η διοικητική οργάνωση, το προφίλ των ελίτ, τα φιλανθρωπικά δρώμενα (εκπαίδευση,...
Η παρούσα γεωγραφική πραγματεία προσφέρει μια σαφή, περιεκτική και εμπεριστατωμένη επισκόπηση της αρχαίας γεωγραφικής σκέψης από τις μυθικές απαρχές της στον Όμηρο μέχρι και την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ο Duane W. Roller αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο το πνεύμα της απορίας, του ενθουσιασμού και της περιπέτειας που διέπνεε τα γεωγραφικά εγχειρήματα των Ελλήνων και των Ρωμαίων. Η μελέτη της...
Η παρούσα γεωγραφική πραγματεία προσφέρει μια σαφή, περιεκτική και εμπεριστατωμένη επισκόπηση της αρχαίας γεωγραφικής σκέψης από τις μυθικές απαρχές της στον Όμηρο μέχρι και την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ο Duane W. Roller αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο το πνεύμα της απορίας, του ενθουσιασμού και της περιπέτειας που διέπνεε τα γεωγραφικά εγχειρήματα των Ελλήνων και των Ρωμαίων. Η μελέτη της...
Η παρούσα έκδοση φιλοδοξεί να αναδείξει την ανανεωμένη εικόνα της Σμύρνης στο πέρασμά της από τον 19ο στον 20ό αιώνα μέσα από το έργο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Η συμβολή τους στη διαδικασία του πολεοδομικού εκσυγχρονισμού και η ενεργός συμμετοχή τους στη δημόσια και ιδιωτική αρχιτεκτονική της πόλης, σε παράλληλη πορεία με την ανάδυση της κοσμοπολίτικης και πολυπολιτισμικής...
Η παρούσα έκδοση φιλοδοξεί να αναδείξει την ανανεωμένη εικόνα της Σμύρνης στο πέρασμά της από τον 19ο στον 20ό αιώνα μέσα από το έργο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Η συμβολή τους στη διαδικασία του πολεοδομικού εκσυγχρονισμού και η ενεργός συμμετοχή τους στη δημόσια και ιδιωτική αρχιτεκτονική της πόλης, σε παράλληλη πορεία με την ανάδυση της κοσμοπολίτικης και πολυπολιτισμικής...
1204, κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους· 1453, από τους Τούρκους. Μεταξύ αυτών των δύο σημαντικών χρονολογιών, ο τρίτος και τελευταίος τόμος του Βυζαντινού κόσμου αφηγείται τη δύση της ελληνικής αυτοκρατορίας αλλά και την ιστορία των γειτόνων της, Σέρβων και Βουλγάρων, καθώς και των Λατίνων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην επικράτειά της μετά τη Δ’...
1204, κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους· 1453, από τους Τούρκους. Μεταξύ αυτών των δύο σημαντικών χρονολογιών, ο τρίτος και τελευταίος τόμος του Βυζαντινού κόσμου αφηγείται τη δύση της ελληνικής αυτοκρατορίας αλλά και την ιστορία των γειτόνων της, Σέρβων και Βουλγάρων, καθώς και των Λατίνων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην επικράτειά της μετά τη Δ’...
Ελπίζω ο αναγνώστης που θα κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στο παρόν να νιώσει τον παλμό και τη δόνηση του πλήθους, του οποίου οι διάφορες «ιδεολογικά έμφορτες», ενίοτε μάλιστα ένοπλες, μερίδες συγκρούονταν στα τέλη του 1923 ζητωκραυγάζοντας οι μεν υπέρ της Δημοκρατίας, οι δε υπέρ της Βασιλείας (κάποιοι ακόμη και υπέρ των Σοβιέτ…). Και να αισθανθεί την «εμπύρετη» ένταση των κοινοβουλευτικών...
Ελπίζω ο αναγνώστης που θα κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στο παρόν να νιώσει τον παλμό και τη δόνηση του πλήθους, του οποίου οι διάφορες «ιδεολογικά έμφορτες», ενίοτε μάλιστα ένοπλες, μερίδες συγκρούονταν στα τέλη του 1923 ζητωκραυγάζοντας οι μεν υπέρ της Δημοκρατίας, οι δε υπέρ της Βασιλείας (κάποιοι ακόμη και υπέρ των Σοβιέτ…). Και να αισθανθεί την «εμπύρετη» ένταση των κοινοβουλευτικών...
Το διάστημα μεταξύ του 1856 και του 1919 είναι ίσως η πιο πολυκύμαντη περίοδος της σύγχρονης ιστορίας της μακεδονικής πρωτεύουσας. Στην πρώτη τριακονταετία, η Θεσσαλονίκη, που τότε ήταν μια σημαντική αλλά υπανάπτυκτη οθωμανική πόλη, αντιμετώπισε με επιτυχία την πρόκληση των θεσμικών, ιδεολογικών αλλά και πολιτικών αλλαγών που υιοθετήθηκαν από την οθωμανική κυβέρνηση ως λύσεις διεξόδου από την...
Το διάστημα μεταξύ του 1856 και του 1919 είναι ίσως η πιο πολυκύμαντη περίοδος της σύγχρονης ιστορίας της μακεδονικής πρωτεύουσας. Στην πρώτη τριακονταετία, η Θεσσαλονίκη, που τότε ήταν μια σημαντική αλλά υπανάπτυκτη οθωμανική πόλη, αντιμετώπισε με επιτυχία την πρόκληση των θεσμικών, ιδεολογικών αλλά και πολιτικών αλλαγών που υιοθετήθηκαν από την οθωμανική κυβέρνηση ως λύσεις διεξόδου από την...
Μέσα από την ιστοριογραφία και τις εκθέσεις των άγγλων αξιωματούχων Μύλλερ, Κιτ-Κατ, ΜακΕλρόι και Κάμπελ Ποιος ήταν ο καπετάν Μάρκος ή Μερκούριος Γεκτίδης ή Γιακτίδης, ο πατέρας μου, για τον οποίο τα μέλη της ευρείας οικογένειας Γεκτίδη μετέφεραν ότι ήταν ένας γενναίος καπετάνιος της Εθνικής Αντίστασης που είχε το λημέρι του στη Χαϊντού και, κυρίως, ένας καλός άνθρωπος; Ένας...
Μέσα από την ιστοριογραφία και τις εκθέσεις των άγγλων αξιωματούχων Μύλλερ, Κιτ-Κατ, ΜακΕλρόι και Κάμπελ Ποιος ήταν ο καπετάν Μάρκος ή Μερκούριος Γεκτίδης ή Γιακτίδης, ο πατέρας μου, για τον οποίο τα μέλη της ευρείας οικογένειας Γεκτίδη μετέφεραν ότι ήταν ένας γενναίος καπετάνιος της Εθνικής Αντίστασης που είχε το λημέρι του στη Χαϊντού και, κυρίως, ένας καλός άνθρωπος; Ένας...
Σε ποιο βαθμό ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας κρίθηκε στη θάλασσα; Το ναυτικό υπήρξε το πιο συγκροτημένο και αποτελεσματικό πολεμικό, οικονομικό και πολιτικό όπλο του εμπόλεμου έθνους που εξεγειρόταν απέναντι σε μια πολυεθνική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες δεν διέθεταν έως τότε συντεταγμένο πολεμικό στόλο. Στη διάρκεια της επαναστατικής δεκαετίας, ως πολεμικά πλοία χρησιμοποίησαν τα...
Σε ποιο βαθμό ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας κρίθηκε στη θάλασσα; Το ναυτικό υπήρξε το πιο συγκροτημένο και αποτελεσματικό πολεμικό, οικονομικό και πολιτικό όπλο του εμπόλεμου έθνους που εξεγειρόταν απέναντι σε μια πολυεθνική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες δεν διέθεταν έως τότε συντεταγμένο πολεμικό στόλο. Στη διάρκεια της επαναστατικής δεκαετίας, ως πολεμικά πλοία χρησιμοποίησαν τα...
Η αφήγηση των σελίδων του βιβλίου συμπλέκει τα βιώματα του συγγραφέα με την τοπική ιστορία του Μοσχοποτάμου και της Κατερίνης, όπου ο ίδιος έζησε τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του στις κρίσιμες δεκαετίες του 1940 και 1950. Αυτό είναι το βασικό περιεχόμενο του βιβλίου. Η συμπλοκή αυτή βιωμάτων και τοπικής ιστορίας εκ των πραγμάτων δίνει στην αφήγηση άλλοτε προσωπικό, εξομολογητικό και άλλοτε πιο...
Η αφήγηση των σελίδων του βιβλίου συμπλέκει τα βιώματα του συγγραφέα με την τοπική ιστορία του Μοσχοποτάμου και της Κατερίνης, όπου ο ίδιος έζησε τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του στις κρίσιμες δεκαετίες του 1940 και 1950. Αυτό είναι το βασικό περιεχόμενο του βιβλίου. Η συμπλοκή αυτή βιωμάτων και τοπικής ιστορίας εκ των πραγμάτων δίνει στην αφήγηση άλλοτε προσωπικό, εξομολογητικό και άλλοτε πιο...
Tα Σεπτεµβριανά, όπως έµειναν γνωστά, ξέσπασαν τoν Σεπτέµβριο του 1955 στην Κωνσταντινούπολη, µετά την αναγγελία για βοµβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Με τη διάδοση της είδησης, καθοδηγούµενος τουρκικός όχλος επιτέθηκε στις περιοχές όπου κατοικούσαν και εργάζονταν µη µουσουλµάνοι. Ελληνικά σπίτια και καταστήµατα καταστρά φηκαν, εκκλησίες και νεκροταφεία...
Tα Σεπτεµβριανά, όπως έµειναν γνωστά, ξέσπασαν τoν Σεπτέµβριο του 1955 στην Κωνσταντινούπολη, µετά την αναγγελία για βοµβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Με τη διάδοση της είδησης, καθοδηγούµενος τουρκικός όχλος επιτέθηκε στις περιοχές όπου κατοικούσαν και εργάζονταν µη µουσουλµάνοι. Ελληνικά σπίτια και καταστήµατα καταστρά φηκαν, εκκλησίες και νεκροταφεία...
H κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου (Αύγουστος 1922) και η συνακόλουθη Μικρασιατική Καταστροφή έχουν αποτελέσει μέχρι σήμερα αντικείμενο έρευνας σε πληθώρα μελετών. Ωστόσο, σε αυτές τις μελέτες ελάχιστες είναι οι αναφορές για τους δεκάδες χιλιάδες Έλληνες αξιωματικούς και οπλίτες που κατέληξαν αιχμάλωτοι πολέμου σε τουρκικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Μ. Ασία. • Ποια υπήρξε η τύχη...
H κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου (Αύγουστος 1922) και η συνακόλουθη Μικρασιατική Καταστροφή έχουν αποτελέσει μέχρι σήμερα αντικείμενο έρευνας σε πληθώρα μελετών. Ωστόσο, σε αυτές τις μελέτες ελάχιστες είναι οι αναφορές για τους δεκάδες χιλιάδες Έλληνες αξιωματικούς και οπλίτες που κατέληξαν αιχμάλωτοι πολέμου σε τουρκικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Μ. Ασία. • Ποια υπήρξε η τύχη...
Ποιός και γιατί σκότωσε τον Γεώργιο Α στη Θεσσαλονίκης; Πώς εξηγείται η μεγάλη οπή (: τρύπα) στη ράχη του βασιλιά Κωνσταντίνου λόγω της οποίας δραστικώς επιταχύνθηκε η πορεία προς τον πρόωρο θάνατό του. Ήταν πραγματικά γερμανόφιλος ο Ιωάννης Μεταξάς; Ποιά είναι η «φυλή» την οποία θεωρούσε ως «δική του»; Γιατί ο Μπενίτο Μουσολίνι ζήτησε την άδεια του Ουίνστον Τσώρτσιλ, προκειμένου το 1940 να...
Ποιός και γιατί σκότωσε τον Γεώργιο Α στη Θεσσαλονίκης; Πώς εξηγείται η μεγάλη οπή (: τρύπα) στη ράχη του βασιλιά Κωνσταντίνου λόγω της οποίας δραστικώς επιταχύνθηκε η πορεία προς τον πρόωρο θάνατό του. Ήταν πραγματικά γερμανόφιλος ο Ιωάννης Μεταξάς; Ποιά είναι η «φυλή» την οποία θεωρούσε ως «δική του»; Γιατί ο Μπενίτο Μουσολίνι ζήτησε την άδεια του Ουίνστον Τσώρτσιλ, προκειμένου το 1940 να...
Παραλειπόμενα και μυστική διπλωματία στην Ελλάδα του 19ου αιώνα Είκοσι χρόνια: 40 διαφορετικές κυβερνήσεις, νέο Σύνταγμα, το πρώτο δημοψήφισμα, μεταβολή της μοναρχίας σε βασιλεία και της Γερουσίας σε Βουλή, οι πρώτες σύγχρονου τύπου εκλογές, το πρώτο Ειδικό Δικαστήριο για πρωθυπουργό, μια εξέγερση που ανέτρεψε μια επανάσταση και ο πόλεμος των 48 ωρών που δεν ήταν...
Παραλειπόμενα και μυστική διπλωματία στην Ελλάδα του 19ου αιώνα Είκοσι χρόνια: 40 διαφορετικές κυβερνήσεις, νέο Σύνταγμα, το πρώτο δημοψήφισμα, μεταβολή της μοναρχίας σε βασιλεία και της Γερουσίας σε Βουλή, οι πρώτες σύγχρονου τύπου εκλογές, το πρώτο Ειδικό Δικαστήριο για πρωθυπουργό, μια εξέγερση που ανέτρεψε μια επανάσταση και ο πόλεμος των 48 ωρών που δεν ήταν...
Η ιστορία της Τριπολιτσάς από τα ύστερα βυζαντινά χρόνια έως την ισοπέδωσή της από τον Ιμπραήμ πασά τον Φεβρουάριο του 1828. Πώς, από μικρός οικισμός, κατέστη σταδιακά το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Η άλωση της Τριπολιτσάς τον Σεπτέμβριο του 1821 συνιστά το κορυφαίο συμβάν του πρώτου έτους της Επανάστασης. Αντλώντας στοιχεία...
Η ιστορία της Τριπολιτσάς από τα ύστερα βυζαντινά χρόνια έως την ισοπέδωσή της από τον Ιμπραήμ πασά τον Φεβρουάριο του 1828. Πώς, από μικρός οικισμός, κατέστη σταδιακά το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Η άλωση της Τριπολιτσάς τον Σεπτέμβριο του 1821 συνιστά το κορυφαίο συμβάν του πρώτου έτους της Επανάστασης. Αντλώντας στοιχεία...
Στόχος του συγγραφέα είναι η καταγραφή των παραδόσεων της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων κατά την περίοδο 1950 έως 1990 σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες φοιτησάντων (συνεντευξιαζόμενων) στη Σχολή, πάντα σύμφωνα με την υποκειμενική κρίση τους. Το παρόν πόνημα δεν απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν φοιτήσει στη Σχολή αλλά και σε κάθε αναγνώστη που έχει το ενδιαφέρον να προβληματιστεί για τις συνθήκες...
Στόχος του συγγραφέα είναι η καταγραφή των παραδόσεων της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων κατά την περίοδο 1950 έως 1990 σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες φοιτησάντων (συνεντευξιαζόμενων) στη Σχολή, πάντα σύμφωνα με την υποκειμενική κρίση τους. Το παρόν πόνημα δεν απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν φοιτήσει στη Σχολή αλλά και σε κάθε αναγνώστη που έχει το ενδιαφέρον να προβληματιστεί για τις συνθήκες...