Όταν έγινε η Μεταπολίτευση, η Αριστερά βρέθηκε διασπασμένη, με διαφορετικές «γραμμές πλεύσης». Στον κομμουνιστικό χώρο οι διαφωνίες είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται από πολύ νωρίς, αλλά η μεγάλη κοινωνική έκρηξη του γαλλικού Μάη του 1968 έφερε και πάλι στην επικαιρότητα την προοπτική της σοσιαλιστικής επανάστασης στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, ενώ η «Άνοιξη της Πράγας» την ίδια χρονιά μια...
Όταν έγινε η Μεταπολίτευση, η Αριστερά βρέθηκε διασπασμένη, με διαφορετικές «γραμμές πλεύσης». Στον κομμουνιστικό χώρο οι διαφωνίες είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται από πολύ νωρίς, αλλά η μεγάλη κοινωνική έκρηξη του γαλλικού Μάη του 1968 έφερε και πάλι στην επικαιρότητα την προοπτική της σοσιαλιστικής επανάστασης στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, ενώ η «Άνοιξη της Πράγας» την ίδια χρονιά μια...
Το επιστημονικό πρόβλημα αν πράγματι διαμορφώθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες για δημιουργία φεουδαρχικού συστήματος από τα τέλη της μεσοβυζαντινής και κατά την διάρκεια της υστεροβυζαντινής εποχής (11ος ως 15ος αιώνες), έχει μετεξελιχθεί σε πραγματικό «αγκάθι» στην διεθνή βιβλιογραφία. Η παρούσα συμβολή επιχειρεί να αποτελέσει έναν συνοπτικό «οδηγό» παράθεσης των διαφόρων απόψεων γύρω από ένα από...
Το επιστημονικό πρόβλημα αν πράγματι διαμορφώθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες για δημιουργία φεουδαρχικού συστήματος από τα τέλη της μεσοβυζαντινής και κατά την διάρκεια της υστεροβυζαντινής εποχής (11ος ως 15ος αιώνες), έχει μετεξελιχθεί σε πραγματικό «αγκάθι» στην διεθνή βιβλιογραφία. Η παρούσα συμβολή επιχειρεί να αποτελέσει έναν συνοπτικό «οδηγό» παράθεσης των διαφόρων απόψεων γύρω από ένα από...
Οι ιστορικές σχέσεις Αράβων και Βυζαντινών είναι ταυτόσημες με τις σχέσεις Ισλάμ και Χριστιανισμού. Οι ιστορικές στιγμές συνάντησης και συμβίωσης ειρηνικά και ανταγωνιστικά είναι ποικιλόμορφες και πολυδιάστατες και δεν μπορεί να ιδωθούν ούτε μονόπλευρα ούτε μονομερώς, όπως σχεδόν συμβαίνει μέχρι σήμερα. Η οπτική αυτή προσέγγισης και ερμηνείας των αραβοβυζαντινών σχέσεων στηριζόταν κυρίως σε μία...
Οι ιστορικές σχέσεις Αράβων και Βυζαντινών είναι ταυτόσημες με τις σχέσεις Ισλάμ και Χριστιανισμού. Οι ιστορικές στιγμές συνάντησης και συμβίωσης ειρηνικά και ανταγωνιστικά είναι ποικιλόμορφες και πολυδιάστατες και δεν μπορεί να ιδωθούν ούτε μονόπλευρα ούτε μονομερώς, όπως σχεδόν συμβαίνει μέχρι σήμερα. Η οπτική αυτή προσέγγισης και ερμηνείας των αραβοβυζαντινών σχέσεων στηριζόταν κυρίως σε μία...
Στη στροφή της πρώτης εικοσιπενταετίας του 11ου αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν το ισχυρότερο και το πλουσιότερο κράτος της Ευρώπης, της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, αυτό το εκπληκτικό οικοδόμημα βρέθηκε στα πρόθυρα της καταστροφής. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης προσπάθησε απελπισμένα να βάλει ένα τέλος στην παρακμή και στην κατάρρευση.
• Γιατί ο...
Στη στροφή της πρώτης εικοσιπενταετίας του 11ου αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν το ισχυρότερο και το πλουσιότερο κράτος της Ευρώπης, της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, αυτό το εκπληκτικό οικοδόμημα βρέθηκε στα πρόθυρα της καταστροφής. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης προσπάθησε απελπισμένα να βάλει ένα τέλος στην παρακμή και στην κατάρρευση.
• Γιατί ο...
Η πειρατεία στις ελληνικές θάλασσες ήταν διαχρονικό φαινόμενο. Από τα τέλη του Μεσαίωνα άρχισε η ανάπτυξή της και διατηρήθηκε με διάφορες εντάσεις μέχρι και τον 19ο αιώνα. Την περίοδο 1300-1820 έδρασε στις ελληνικές θάλασσες πλήθος χριστιανών και μουσουλμάνων πειρατών και κουρσάρων, οι οποίοι επηρέασαν με ποικίλους τρόπους την ελληνική Ανατολή, κυρίως δε τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου...
Η πειρατεία στις ελληνικές θάλασσες ήταν διαχρονικό φαινόμενο. Από τα τέλη του Μεσαίωνα άρχισε η ανάπτυξή της και διατηρήθηκε με διάφορες εντάσεις μέχρι και τον 19ο αιώνα. Την περίοδο 1300-1820 έδρασε στις ελληνικές θάλασσες πλήθος χριστιανών και μουσουλμάνων πειρατών και κουρσάρων, οι οποίοι επηρέασαν με ποικίλους τρόπους την ελληνική Ανατολή, κυρίως δε τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου...
Ο τόπος θεωρείται συνήθως σημείο αναφοράς για τον άνθρωπο και τον αυτοπροσδιορισμό του. Αν μάλιστα πρόκειται για έναν τόπο που ταυτίζεται με την ιστορία, την πίστη και τις παραδόσεις, το σημείο αναφοράς γίνεται ακόμη πιο έντονο. Τι θα γινόταν όμως αν συνέβαινε το αντίστροφο και ένας από τους τόπους αυτούς, η Βασιλεύουσα των πόλεων, επιχειρούσε να τακτοποιήσει το δικό του υπαρξιακό ζήτημα; Σε...
Ο τόπος θεωρείται συνήθως σημείο αναφοράς για τον άνθρωπο και τον αυτοπροσδιορισμό του. Αν μάλιστα πρόκειται για έναν τόπο που ταυτίζεται με την ιστορία, την πίστη και τις παραδόσεις, το σημείο αναφοράς γίνεται ακόμη πιο έντονο. Τι θα γινόταν όμως αν συνέβαινε το αντίστροφο και ένας από τους τόπους αυτούς, η Βασιλεύουσα των πόλεων, επιχειρούσε να τακτοποιήσει το δικό του υπαρξιακό ζήτημα; Σε...
Η αιχμαλωσία ως απότοκο του πολέμου είναι ζήτημα με πολλές διαστάσεις. Στο βιβλίο οι αιχμάλωτοι ξεκινούν τη διαδρομή τους τον 6ο αιώνα, όταν η στάση απέναντί τους, όπως είχε κληροδοτηθεί από τον ρωμαϊκό κόσμο, άρχισε να αλλάζει και φτάνει μέχρι την εποχή κατά την οποία τα αλλάγια με τους Άραβες είχαν γίνει συχνή πρακτική. Μελετάται η στάση του Βυζαντίου προς όλους τους γείτονές του και δίνεται...
Η αιχμαλωσία ως απότοκο του πολέμου είναι ζήτημα με πολλές διαστάσεις. Στο βιβλίο οι αιχμάλωτοι ξεκινούν τη διαδρομή τους τον 6ο αιώνα, όταν η στάση απέναντί τους, όπως είχε κληροδοτηθεί από τον ρωμαϊκό κόσμο, άρχισε να αλλάζει και φτάνει μέχρι την εποχή κατά την οποία τα αλλάγια με τους Άραβες είχαν γίνει συχνή πρακτική. Μελετάται η στάση του Βυζαντίου προς όλους τους γείτονές του και δίνεται...
Ένα έργο αναφοράς που προσφέρει μια επισκόπηση της ιστορίας του Βυζαντίου, από το 285 μ.Χ., οπότε και διαχωρίστηκε από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έως το 1461, έτος κατά το οποίο καταλύθηκε το τελευταίο βυζαντινό κρατίδιο. Το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου βίωσαν καθ’ όλη τη διάρκειά τους κρίσεις και θριάμβους, γνώρισαν περιόδους παρακμής και ανάκαμψης.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία των...
Ένα έργο αναφοράς που προσφέρει μια επισκόπηση της ιστορίας του Βυζαντίου, από το 285 μ.Χ., οπότε και διαχωρίστηκε από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έως το 1461, έτος κατά το οποίο καταλύθηκε το τελευταίο βυζαντινό κρατίδιο. Το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου βίωσαν καθ’ όλη τη διάρκειά τους κρίσεις και θριάμβους, γνώρισαν περιόδους παρακμής και ανάκαμψης.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία των...
Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...
Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...
Η ΕΔΑ επιδίωξε στο κυπριακό ένα «θαύμα»: την επίτευξη λύσης μακριά από το πλαίσιο των δυτικών συμμάχων, την ώρα που ένα τέτοιο ενδεχόμενο ουδέποτε είχε εξεταστεί σοβαρά είτε από τις ελληνικές κυβερνήσεις είτε από τον Μακάριο και δεν υπήρχε καμιά πιθανότητα να εξεταστεί. Όμως η ΕΔΑ περιμένοντας το «θαύμα» χάρις στο κυπριακό και στα παράγωγά...
Η ΕΔΑ επιδίωξε στο κυπριακό ένα «θαύμα»: την επίτευξη λύσης μακριά από το πλαίσιο των δυτικών συμμάχων, την ώρα που ένα τέτοιο ενδεχόμενο ουδέποτε είχε εξεταστεί σοβαρά είτε από τις ελληνικές κυβερνήσεις είτε από τον Μακάριο και δεν υπήρχε καμιά πιθανότητα να εξεταστεί. Όμως η ΕΔΑ περιμένοντας το «θαύμα» χάρις στο κυπριακό και στα παράγωγά...
Οι μελέτες αυτού του συλλογικού τόμου θέτουν υπό διερεύνηση τη διαχείριση της μνήμης και της ιστορίας, εστιάζοντας σε κρίσιμες πτυχές των δύο καθιερωμένων εθνικών επετείων (25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου), αλλά και προεκτείνοντας τη συζήτηση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, το Ολοκαύτωμα, την Απελευθέρωση του 1944 και τη μνήμη του Πρώτου Παγκοσμίου...
Οι μελέτες αυτού του συλλογικού τόμου θέτουν υπό διερεύνηση τη διαχείριση της μνήμης και της ιστορίας, εστιάζοντας σε κρίσιμες πτυχές των δύο καθιερωμένων εθνικών επετείων (25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου), αλλά και προεκτείνοντας τη συζήτηση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, το Ολοκαύτωμα, την Απελευθέρωση του 1944 και τη μνήμη του Πρώτου Παγκοσμίου...
Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...
Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...
Στον παρόντα συλλογικό τόμο περιλαμβάνονται εισηγήσεις με τις οποίες επιχειρείται να φωτιστούν πτυχές των κοινωνικών μετασχηματισμών που συντελέστηκαν στη Δυτική Μακεδονία του 20ού αιώνα και που αποτέλεσαν το ερευνητικό ενδιαφέρον του Συνεδρίου της Εταιρείας Μελετών Ανθρωπιστικών Επιστημών Φλώρινας.
Το συλλογικό αυτό έργο...
Στον παρόντα συλλογικό τόμο περιλαμβάνονται εισηγήσεις με τις οποίες επιχειρείται να φωτιστούν πτυχές των κοινωνικών μετασχηματισμών που συντελέστηκαν στη Δυτική Μακεδονία του 20ού αιώνα και που αποτέλεσαν το ερευνητικό ενδιαφέρον του Συνεδρίου της Εταιρείας Μελετών Ανθρωπιστικών Επιστημών Φλώρινας.
Το συλλογικό αυτό έργο...
Η Θεσσαλονίκη των τελευταίων ετών πριν από τον Β’ΠΠ προσπαθούσε να απορροφήσει τις αναταράξεις της περασμένης 15ετίας: την έλευση των προσφύγων σε μια κατεστραμμένη από πυρκαγιά πόλη, την οικονομική κρίση, τον διάχυτο αντισημιτισμό, τα συνεχή πραξικοπήματα κ.ο.κ.
Η 5ετία της Δικτατορίας του Ι.Μεταξά έφερε την διάλυση της ΕΕΕ και των...
Η Θεσσαλονίκη των τελευταίων ετών πριν από τον Β’ΠΠ προσπαθούσε να απορροφήσει τις αναταράξεις της περασμένης 15ετίας: την έλευση των προσφύγων σε μια κατεστραμμένη από πυρκαγιά πόλη, την οικονομική κρίση, τον διάχυτο αντισημιτισμό, τα συνεχή πραξικοπήματα κ.ο.κ.
Η 5ετία της Δικτατορίας του Ι.Μεταξά έφερε την διάλυση της ΕΕΕ και των...
Η σωστή εκπαίδευση δίνει στους ανθρώπους την ελευθερία της σκέψης, της κρίσης, της έκφρασης των συναισθημάτων. Αποτελεί διαβατήριο ποιοτικής ζωής.
Στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1920 επικρατούσαν φτώχεια, υπανάπτυξη, αναλφαβητισμός. Επιστέγασμα ο ερχομός των προσφύγων.
Το επίπεδο εκπαίδευσης στη χώρα γενικά, και ιδιαίτερα στους...
Η σωστή εκπαίδευση δίνει στους ανθρώπους την ελευθερία της σκέψης, της κρίσης, της έκφρασης των συναισθημάτων. Αποτελεί διαβατήριο ποιοτικής ζωής.
Στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1920 επικρατούσαν φτώχεια, υπανάπτυξη, αναλφαβητισμός. Επιστέγασμα ο ερχομός των προσφύγων.
Το επίπεδο εκπαίδευσης στη χώρα γενικά, και ιδιαίτερα στους...
Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται κυρίως μια ανάγνωση της ιστορίας του ελληνικού κράτους η οποία να εντάσσεται σε ένα γενικότερο διεθνές παράδειγμα ιστορίας των κρατών. Όσο κι αν κάτι τέτοιο ίσως φαίνεται παράδοξο, η ελληνική ιστοριογραφία για το κράτος μπορεί να είναι ποσοτικά πλούσια, αλλά είτε χαρακτηρίζεται από θεωρητικά υποδείγματα που είναι εντελώς ξεπερασμένα στη διεθνή...
Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται κυρίως μια ανάγνωση της ιστορίας του ελληνικού κράτους η οποία να εντάσσεται σε ένα γενικότερο διεθνές παράδειγμα ιστορίας των κρατών. Όσο κι αν κάτι τέτοιο ίσως φαίνεται παράδοξο, η ελληνική ιστοριογραφία για το κράτος μπορεί να είναι ποσοτικά πλούσια, αλλά είτε χαρακτηρίζεται από θεωρητικά υποδείγματα που είναι εντελώς ξεπερασμένα στη διεθνή...
Σαράντα τέσσερις συγγραφείς γράφουν για την Κωνσταντινούπολη, την Πόλη, την Ιστανμπούλ… Ανήκοντας οι περισσότεροι –αυτοί οι «λίγοι και αμέτρητοι»– στην τελευταία γενιά που μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, οι ιστορίες τους συνιστούν πολύτιμες ψηφίδες μνήμης και νοσταλγίας στο ζωντανό μωσαϊκό της Πόλης των πόλεων....
Σαράντα τέσσερις συγγραφείς γράφουν για την Κωνσταντινούπολη, την Πόλη, την Ιστανμπούλ… Ανήκοντας οι περισσότεροι –αυτοί οι «λίγοι και αμέτρητοι»– στην τελευταία γενιά που μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, οι ιστορίες τους συνιστούν πολύτιμες ψηφίδες μνήμης και νοσταλγίας στο ζωντανό μωσαϊκό της Πόλης των πόλεων....
Το βιβλίο του Λάμπου αποτελεί μία σοβαρή προσπάθεια, βασισμένη σε επιστημονικές μεθόδους και πρακτικές, να σκιαγραφίσει μία αντικειμενική εικόνα του Βελουχιώτη. Καλύπτει ένα σοβαρό κενό στη σχετική βιβλιογραφία. Δεδομένης της προπαγάνδας για το πρόσωπό του, με την οποία είναι γεμάτες οι περισσότερες πηγές, ο Λάμπου δρα σαν Muckraker, ρίχνοντας φως στο τεράστιο σκάνδαλο της ηρωοποιήσεως του...
Το βιβλίο του Λάμπου αποτελεί μία σοβαρή προσπάθεια, βασισμένη σε επιστημονικές μεθόδους και πρακτικές, να σκιαγραφίσει μία αντικειμενική εικόνα του Βελουχιώτη. Καλύπτει ένα σοβαρό κενό στη σχετική βιβλιογραφία. Δεδομένης της προπαγάνδας για το πρόσωπό του, με την οποία είναι γεμάτες οι περισσότερες πηγές, ο Λάμπου δρα σαν Muckraker, ρίχνοντας φως στο τεράστιο σκάνδαλο της ηρωοποιήσεως του...