Ποιός και γιατί σκότωσε τον Γεώργιο Α στη Θεσσαλονίκης; Πώς εξηγείται η μεγάλη οπή (: τρύπα) στη ράχη του βασιλιά Κωνσταντίνου λόγω της οποίας δραστικώς επιταχύνθηκε η πορεία προς τον πρόωρο θάνατό του. Ήταν πραγματικά γερμανόφιλος ο Ιωάννης Μεταξάς; Ποιά είναι η «φυλή» την οποία θεωρούσε ως «δική του»; Γιατί ο Μπενίτο Μουσολίνι ζήτησε την άδεια του Ουίνστον Τσώρτσιλ, προκειμένου το 1940 να...
Ποιός και γιατί σκότωσε τον Γεώργιο Α στη Θεσσαλονίκης; Πώς εξηγείται η μεγάλη οπή (: τρύπα) στη ράχη του βασιλιά Κωνσταντίνου λόγω της οποίας δραστικώς επιταχύνθηκε η πορεία προς τον πρόωρο θάνατό του. Ήταν πραγματικά γερμανόφιλος ο Ιωάννης Μεταξάς; Ποιά είναι η «φυλή» την οποία θεωρούσε ως «δική του»; Γιατί ο Μπενίτο Μουσολίνι ζήτησε την άδεια του Ουίνστον Τσώρτσιλ, προκειμένου το 1940 να...
Παραλειπόμενα και μυστική διπλωματία στην Ελλάδα του 19ου αιώνα Είκοσι χρόνια: 40 διαφορετικές κυβερνήσεις, νέο Σύνταγμα, το πρώτο δημοψήφισμα, μεταβολή της μοναρχίας σε βασιλεία και της Γερουσίας σε Βουλή, οι πρώτες σύγχρονου τύπου εκλογές, το πρώτο Ειδικό Δικαστήριο για πρωθυπουργό, μια εξέγερση που ανέτρεψε μια επανάσταση και ο πόλεμος των 48 ωρών που δεν ήταν...
Παραλειπόμενα και μυστική διπλωματία στην Ελλάδα του 19ου αιώνα Είκοσι χρόνια: 40 διαφορετικές κυβερνήσεις, νέο Σύνταγμα, το πρώτο δημοψήφισμα, μεταβολή της μοναρχίας σε βασιλεία και της Γερουσίας σε Βουλή, οι πρώτες σύγχρονου τύπου εκλογές, το πρώτο Ειδικό Δικαστήριο για πρωθυπουργό, μια εξέγερση που ανέτρεψε μια επανάσταση και ο πόλεμος των 48 ωρών που δεν ήταν...
Η ιστορία της Τριπολιτσάς από τα ύστερα βυζαντινά χρόνια έως την ισοπέδωσή της από τον Ιμπραήμ πασά τον Φεβρουάριο του 1828. Πώς, από μικρός οικισμός, κατέστη σταδιακά το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Η άλωση της Τριπολιτσάς τον Σεπτέμβριο του 1821 συνιστά το κορυφαίο συμβάν του πρώτου έτους της Επανάστασης. Αντλώντας στοιχεία...
Η ιστορία της Τριπολιτσάς από τα ύστερα βυζαντινά χρόνια έως την ισοπέδωσή της από τον Ιμπραήμ πασά τον Φεβρουάριο του 1828. Πώς, από μικρός οικισμός, κατέστη σταδιακά το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Η άλωση της Τριπολιτσάς τον Σεπτέμβριο του 1821 συνιστά το κορυφαίο συμβάν του πρώτου έτους της Επανάστασης. Αντλώντας στοιχεία...
Σε ποιο βαθμό ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας κρίθηκε στη θάλασσα; Το ναυτικό υπήρξε το πιο συγκροτημένο και αποτελεσματικό πολεμικό, οικονομικό και πολιτικό όπλο του εμπόλεμου έθνους που εξεγειρόταν απέναντι σε μια πολυεθνική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες δεν διέθεταν έως τότε συντεταγμένο πολεμικό στόλο. Στη διάρκεια της επαναστατικής δεκαετίας, ως πολεμικά πλοία χρησιμοποίησαν τα...
Σε ποιο βαθμό ο Αγώνας της Ανεξαρτησίας κρίθηκε στη θάλασσα; Το ναυτικό υπήρξε το πιο συγκροτημένο και αποτελεσματικό πολεμικό, οικονομικό και πολιτικό όπλο του εμπόλεμου έθνους που εξεγειρόταν απέναντι σε μια πολυεθνική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες δεν διέθεταν έως τότε συντεταγμένο πολεμικό στόλο. Στη διάρκεια της επαναστατικής δεκαετίας, ως πολεμικά πλοία χρησιμοποίησαν τα...
Η μελέτη αυτή, που στηρίζεται σε ανάλυση πληθώρας ιστορικών πηγών, δημοσιευμένων αλλά κυρίως αδημοσίευτων, καθώς και προφορικών συνεντεύξεων, εντάσσεται στο ευρύτερο ερευνητικό πλαίσιο που αφορά τον πολιτικό ρόλο και την παρεμβατικότητα του στρατού κατά τον 20ό αιώνα στην Ελλάδα. Η περίοδος 1935-1945 αποτελεί σημείο καμπής, καθώς χαρακτηρίζεται από την ακύρωση των τελευταίων...
Η μελέτη αυτή, που στηρίζεται σε ανάλυση πληθώρας ιστορικών πηγών, δημοσιευμένων αλλά κυρίως αδημοσίευτων, καθώς και προφορικών συνεντεύξεων, εντάσσεται στο ευρύτερο ερευνητικό πλαίσιο που αφορά τον πολιτικό ρόλο και την παρεμβατικότητα του στρατού κατά τον 20ό αιώνα στην Ελλάδα. Η περίοδος 1935-1945 αποτελεί σημείο καμπής, καθώς χαρακτηρίζεται από την ακύρωση των τελευταίων...
Εμπειρία, αφηγήματα, διεκδίκηση της μνήμης Η Ελλάδα με τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913) διπλασίασε την έκταση και τον πληθυσμό της. Στο βιβλίο αυτό, μέσα από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών σε όλα τα επίπεδα, οπλιτών, αξιωματικών, πολιτικών, δημοσιογράφων, εθελοντών, νοσοκόμων κ.ά, αναδύεται η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ελληνικής κοινωνίας πριν και κατά τη διάρκεια των...
Εμπειρία, αφηγήματα, διεκδίκηση της μνήμης Η Ελλάδα με τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913) διπλασίασε την έκταση και τον πληθυσμό της. Στο βιβλίο αυτό, μέσα από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών σε όλα τα επίπεδα, οπλιτών, αξιωματικών, πολιτικών, δημοσιογράφων, εθελοντών, νοσοκόμων κ.ά, αναδύεται η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ελληνικής κοινωνίας πριν και κατά τη διάρκεια των...
Σαράντα τέσσερις συγγραφείς γράφουν για την Κωνσταντινούπολη, την Πόλη, την Ιστανμπούλ… Ανήκοντας οι περισσότεροι –αυτοί οι «λίγοι και αμέτρητοι»– στην τελευταία γενιά που μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, οι ιστορίες τους συνιστούν πολύτιμες ψηφίδες μνήμης και νοσταλγίας στο ζωντανό μωσαϊκό της Πόλης των πόλεων....
Σαράντα τέσσερις συγγραφείς γράφουν για την Κωνσταντινούπολη, την Πόλη, την Ιστανμπούλ… Ανήκοντας οι περισσότεροι –αυτοί οι «λίγοι και αμέτρητοι»– στην τελευταία γενιά που μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, οι ιστορίες τους συνιστούν πολύτιμες ψηφίδες μνήμης και νοσταλγίας στο ζωντανό μωσαϊκό της Πόλης των πόλεων....
Οι ιστορικές σχέσεις Αράβων και Βυζαντινών είναι ταυτόσημες με τις σχέσεις Ισλάμ και Χριστιανισμού. Οι ιστορικές στιγμές συνάντησης και συμβίωσης ειρηνικά και ανταγωνιστικά είναι ποικιλόμορφες και πολυδιάστατες και δεν μπορεί να ιδωθούν ούτε μονόπλευρα ούτε μονομερώς, όπως σχεδόν συμβαίνει μέχρι σήμερα. Η οπτική αυτή προσέγγισης και ερμηνείας των αραβοβυζαντινών σχέσεων στηριζόταν κυρίως σε μία...
Οι ιστορικές σχέσεις Αράβων και Βυζαντινών είναι ταυτόσημες με τις σχέσεις Ισλάμ και Χριστιανισμού. Οι ιστορικές στιγμές συνάντησης και συμβίωσης ειρηνικά και ανταγωνιστικά είναι ποικιλόμορφες και πολυδιάστατες και δεν μπορεί να ιδωθούν ούτε μονόπλευρα ούτε μονομερώς, όπως σχεδόν συμβαίνει μέχρι σήμερα. Η οπτική αυτή προσέγγισης και ερμηνείας των αραβοβυζαντινών σχέσεων στηριζόταν κυρίως σε μία...
Στη στροφή της πρώτης εικοσιπενταετίας του 11ου αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν το ισχυρότερο και το πλουσιότερο κράτος της Ευρώπης, της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, αυτό το εκπληκτικό οικοδόμημα βρέθηκε στα πρόθυρα της καταστροφής. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης προσπάθησε απελπισμένα να βάλει ένα τέλος στην παρακμή και στην κατάρρευση.
• Γιατί ο...
Στη στροφή της πρώτης εικοσιπενταετίας του 11ου αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν το ισχυρότερο και το πλουσιότερο κράτος της Ευρώπης, της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, αυτό το εκπληκτικό οικοδόμημα βρέθηκε στα πρόθυρα της καταστροφής. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης προσπάθησε απελπισμένα να βάλει ένα τέλος στην παρακμή και στην κατάρρευση.
• Γιατί ο...
Η πειρατεία στις ελληνικές θάλασσες ήταν διαχρονικό φαινόμενο. Από τα τέλη του Μεσαίωνα άρχισε η ανάπτυξή της και διατηρήθηκε με διάφορες εντάσεις μέχρι και τον 19ο αιώνα. Την περίοδο 1300-1820 έδρασε στις ελληνικές θάλασσες πλήθος χριστιανών και μουσουλμάνων πειρατών και κουρσάρων, οι οποίοι επηρέασαν με ποικίλους τρόπους την ελληνική Ανατολή, κυρίως δε τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου...
Η πειρατεία στις ελληνικές θάλασσες ήταν διαχρονικό φαινόμενο. Από τα τέλη του Μεσαίωνα άρχισε η ανάπτυξή της και διατηρήθηκε με διάφορες εντάσεις μέχρι και τον 19ο αιώνα. Την περίοδο 1300-1820 έδρασε στις ελληνικές θάλασσες πλήθος χριστιανών και μουσουλμάνων πειρατών και κουρσάρων, οι οποίοι επηρέασαν με ποικίλους τρόπους την ελληνική Ανατολή, κυρίως δε τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου...
Ο τόπος θεωρείται συνήθως σημείο αναφοράς για τον άνθρωπο και τον αυτοπροσδιορισμό του. Αν μάλιστα πρόκειται για έναν τόπο που ταυτίζεται με την ιστορία, την πίστη και τις παραδόσεις, το σημείο αναφοράς γίνεται ακόμη πιο έντονο. Τι θα γινόταν όμως αν συνέβαινε το αντίστροφο και ένας από τους τόπους αυτούς, η Βασιλεύουσα των πόλεων, επιχειρούσε να τακτοποιήσει το δικό του υπαρξιακό ζήτημα; Σε...
Ο τόπος θεωρείται συνήθως σημείο αναφοράς για τον άνθρωπο και τον αυτοπροσδιορισμό του. Αν μάλιστα πρόκειται για έναν τόπο που ταυτίζεται με την ιστορία, την πίστη και τις παραδόσεις, το σημείο αναφοράς γίνεται ακόμη πιο έντονο. Τι θα γινόταν όμως αν συνέβαινε το αντίστροφο και ένας από τους τόπους αυτούς, η Βασιλεύουσα των πόλεων, επιχειρούσε να τακτοποιήσει το δικό του υπαρξιακό ζήτημα; Σε...
Η αιχμαλωσία ως απότοκο του πολέμου είναι ζήτημα με πολλές διαστάσεις. Στο βιβλίο οι αιχμάλωτοι ξεκινούν τη διαδρομή τους τον 6ο αιώνα, όταν η στάση απέναντί τους, όπως είχε κληροδοτηθεί από τον ρωμαϊκό κόσμο, άρχισε να αλλάζει και φτάνει μέχρι την εποχή κατά την οποία τα αλλάγια με τους Άραβες είχαν γίνει συχνή πρακτική. Μελετάται η στάση του Βυζαντίου προς όλους τους γείτονές του και δίνεται...
Η αιχμαλωσία ως απότοκο του πολέμου είναι ζήτημα με πολλές διαστάσεις. Στο βιβλίο οι αιχμάλωτοι ξεκινούν τη διαδρομή τους τον 6ο αιώνα, όταν η στάση απέναντί τους, όπως είχε κληροδοτηθεί από τον ρωμαϊκό κόσμο, άρχισε να αλλάζει και φτάνει μέχρι την εποχή κατά την οποία τα αλλάγια με τους Άραβες είχαν γίνει συχνή πρακτική. Μελετάται η στάση του Βυζαντίου προς όλους τους γείτονές του και δίνεται...
Ένα έργο αναφοράς που προσφέρει μια επισκόπηση της ιστορίας του Βυζαντίου, από το 285 μ.Χ., οπότε και διαχωρίστηκε από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έως το 1461, έτος κατά το οποίο καταλύθηκε το τελευταίο βυζαντινό κρατίδιο. Το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου βίωσαν καθ’ όλη τη διάρκειά τους κρίσεις και θριάμβους, γνώρισαν περιόδους παρακμής και ανάκαμψης.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία των...
Ένα έργο αναφοράς που προσφέρει μια επισκόπηση της ιστορίας του Βυζαντίου, από το 285 μ.Χ., οπότε και διαχωρίστηκε από τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έως το 1461, έτος κατά το οποίο καταλύθηκε το τελευταίο βυζαντινό κρατίδιο. Το κράτος και η κοινωνία του Βυζαντίου βίωσαν καθ’ όλη τη διάρκειά τους κρίσεις και θριάμβους, γνώρισαν περιόδους παρακμής και ανάκαμψης.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία των...
Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...
Στο τρίτο συγγραφικό του έργο, ο Φώτης Ματσούρης, έλκων την καταγωγή του από το Δάρα της Αρκαδίας, εξ΄ ου και το προσωνύμιο Δαριώτης, ενασχολείται με μία από τις πλέον κρίσιμες περιόδους της Βυζαντινής Ιστορίας. «Ποιος Έλληνας», διερωτάται στον πρόλογο, «γνωρίζει σήμερα και ποιος καθηγητής ή δάσκαλος διδάσκει σήμερα στα Ελληνόπουλα γι αυτήν την μεγάλη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και...
Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...
Πενήντα χρόνια μετά, διαβάστε γιατί χωρίς το Πολυτεχνείο δε θα υπήρχε η μεταπολιτευτική δημοκρατία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της “θυσίας”, η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά...
Η Θεσσαλονίκη των τελευταίων ετών πριν από τον Β’ΠΠ προσπαθούσε να απορροφήσει τις αναταράξεις της περασμένης 15ετίας: την έλευση των προσφύγων σε μια κατεστραμμένη από πυρκαγιά πόλη, την οικονομική κρίση, τον διάχυτο αντισημιτισμό, τα συνεχή πραξικοπήματα κ.ο.κ.
Η 5ετία της Δικτατορίας του Ι.Μεταξά έφερε την διάλυση της ΕΕΕ και των...
Η Θεσσαλονίκη των τελευταίων ετών πριν από τον Β’ΠΠ προσπαθούσε να απορροφήσει τις αναταράξεις της περασμένης 15ετίας: την έλευση των προσφύγων σε μια κατεστραμμένη από πυρκαγιά πόλη, την οικονομική κρίση, τον διάχυτο αντισημιτισμό, τα συνεχή πραξικοπήματα κ.ο.κ.
Η 5ετία της Δικτατορίας του Ι.Μεταξά έφερε την διάλυση της ΕΕΕ και των...
Στον παρόντα συλλογικό τόμο περιλαμβάνονται εισηγήσεις με τις οποίες επιχειρείται να φωτιστούν πτυχές των κοινωνικών μετασχηματισμών που συντελέστηκαν στη Δυτική Μακεδονία του 20ού αιώνα και που αποτέλεσαν το ερευνητικό ενδιαφέρον του Συνεδρίου της Εταιρείας Μελετών Ανθρωπιστικών Επιστημών Φλώρινας.
Το συλλογικό αυτό έργο...
Στον παρόντα συλλογικό τόμο περιλαμβάνονται εισηγήσεις με τις οποίες επιχειρείται να φωτιστούν πτυχές των κοινωνικών μετασχηματισμών που συντελέστηκαν στη Δυτική Μακεδονία του 20ού αιώνα και που αποτέλεσαν το ερευνητικό ενδιαφέρον του Συνεδρίου της Εταιρείας Μελετών Ανθρωπιστικών Επιστημών Φλώρινας.
Το συλλογικό αυτό έργο...
Η σωστή εκπαίδευση δίνει στους ανθρώπους την ελευθερία της σκέψης, της κρίσης, της έκφρασης των συναισθημάτων. Αποτελεί διαβατήριο ποιοτικής ζωής.
Στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1920 επικρατούσαν φτώχεια, υπανάπτυξη, αναλφαβητισμός. Επιστέγασμα ο ερχομός των προσφύγων.
Το επίπεδο εκπαίδευσης στη χώρα γενικά, και ιδιαίτερα στους...
Η σωστή εκπαίδευση δίνει στους ανθρώπους την ελευθερία της σκέψης, της κρίσης, της έκφρασης των συναισθημάτων. Αποτελεί διαβατήριο ποιοτικής ζωής.
Στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1920 επικρατούσαν φτώχεια, υπανάπτυξη, αναλφαβητισμός. Επιστέγασμα ο ερχομός των προσφύγων.
Το επίπεδο εκπαίδευσης στη χώρα γενικά, και ιδιαίτερα στους...
Οι μελέτες αυτού του συλλογικού τόμου θέτουν υπό διερεύνηση τη διαχείριση της μνήμης και της ιστορίας, εστιάζοντας σε κρίσιμες πτυχές των δύο καθιερωμένων εθνικών επετείων (25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου), αλλά και προεκτείνοντας τη συζήτηση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, το Ολοκαύτωμα, την Απελευθέρωση του 1944 και τη μνήμη του Πρώτου Παγκοσμίου...
Οι μελέτες αυτού του συλλογικού τόμου θέτουν υπό διερεύνηση τη διαχείριση της μνήμης και της ιστορίας, εστιάζοντας σε κρίσιμες πτυχές των δύο καθιερωμένων εθνικών επετείων (25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου), αλλά και προεκτείνοντας τη συζήτηση στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, το Ολοκαύτωμα, την Απελευθέρωση του 1944 και τη μνήμη του Πρώτου Παγκοσμίου...