Τα κείµενα αυτού του βιβλίου είναι µια περιήγηση σε στιγµές της τοπικής χιακής ιστορίας τον 20ο αιώνα. Η συµµετοχή της Χίου στο βενιζελικό Κίνηµα Εθνικής Άµυνας του 1916, η πρώτη συµµετοχή του νησιού στα πολιτικά τεκταινόµενα του ελληνικού κράτους. Το τεράστιο θέµα της διαχείρισης των µικρασιατών προσφύγων στο νησί το 1922-23 και οι αναλογίες τους µε τη σηµερινή εποχή της σύγχρονης προσφυγιάς....
Τα κείµενα αυτού του βιβλίου είναι µια περιήγηση σε στιγµές της τοπικής χιακής ιστορίας τον 20ο αιώνα. Η συµµετοχή της Χίου στο βενιζελικό Κίνηµα Εθνικής Άµυνας του 1916, η πρώτη συµµετοχή του νησιού στα πολιτικά τεκταινόµενα του ελληνικού κράτους. Το τεράστιο θέµα της διαχείρισης των µικρασιατών προσφύγων στο νησί το 1922-23 και οι αναλογίες τους µε τη σηµερινή εποχή της σύγχρονης προσφυγιάς....
Η επετειακή έκδοση εκδίδεται με αφορμή τον εορτασμό των εκατό χρόνων από την ίδρυση της ΧΑΝ Θεσσαλονίκης, και περιγράφει τη δραστηριότητά της στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στον υπόλοιπο ελληνικό χώρο από τα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα. Η Χριστιανική Αδελφότης Νέων Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 1921 και η ζωή της είναι συνυφασμένη με την ιστορία της πόλης, τους...
Η επετειακή έκδοση εκδίδεται με αφορμή τον εορτασμό των εκατό χρόνων από την ίδρυση της ΧΑΝ Θεσσαλονίκης, και περιγράφει τη δραστηριότητά της στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στον υπόλοιπο ελληνικό χώρο από τα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα. Η Χριστιανική Αδελφότης Νέων Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 1921 και η ζωή της είναι συνυφασμένη με την ιστορία της πόλης, τους...
Το δεύτερο βιβλίο που έγραψε ο Βρετανός στρατιωτικός, πολιτικός και διανοούμενος C. M. Woodhouse (1917-2001), το «Εις Οιωνός» έκανε μόνο μια έκδοση, το 1950, στα αγγλικά και αποτελείται από δώδεκα ηθογραφικές ιστορίες των περιπετειών του στην Ελλάδα. Δώδεκα ιστορίες; Όχι, οι ιστορίες είναι δεκατέσσερις, αφού ανακαλύφθηκαν άλλες δύο μεταγενέστερα και οι Έλληνες αναγνώστες θα τις διαβάσουν για...
Το δεύτερο βιβλίο που έγραψε ο Βρετανός στρατιωτικός, πολιτικός και διανοούμενος C. M. Woodhouse (1917-2001), το «Εις Οιωνός» έκανε μόνο μια έκδοση, το 1950, στα αγγλικά και αποτελείται από δώδεκα ηθογραφικές ιστορίες των περιπετειών του στην Ελλάδα. Δώδεκα ιστορίες; Όχι, οι ιστορίες είναι δεκατέσσερις, αφού ανακαλύφθηκαν άλλες δύο μεταγενέστερα και οι Έλληνες αναγνώστες θα τις διαβάσουν για...
Ο Wilfred Byford-Jones, Βρετανός αξιωματικός του επιτελείου του στρατηγού Ronald Scobie και δημοσιογράφος, βρίσκεται στην Αθήνα και στην Ελλάδα σ’ ένα πολύ κρίσιμο σταυροδρόμι για τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Αναχωρεί από το Κάιρο με το πολεμικό πλοίο «Αδρίας» στις αρχές Οκτωβρίου 1944, μετά στον Πόρο, και τέλος στον Πειραιά και στην Αθήνα στις 14 Οκτωβρίου, όπου συντελείται η Απελευθέρωση....
Ο Wilfred Byford-Jones, Βρετανός αξιωματικός του επιτελείου του στρατηγού Ronald Scobie και δημοσιογράφος, βρίσκεται στην Αθήνα και στην Ελλάδα σ’ ένα πολύ κρίσιμο σταυροδρόμι για τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Αναχωρεί από το Κάιρο με το πολεμικό πλοίο «Αδρίας» στις αρχές Οκτωβρίου 1944, μετά στον Πόρο, και τέλος στον Πειραιά και στην Αθήνα στις 14 Οκτωβρίου, όπου συντελείται η Απελευθέρωση....
Η μελέτη του Αιλιανού αναδεικνύει με ενάργεια τις αναπόφευκτες αντιφάσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία συχνά έπρεπε να ακροβατεί ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων, την εκρηκτική, έως παρορμητική, συμπεριφορά πυρήνων στις υπόδουλες ελληνικές επαρχίες αλλά και στις ελεύθερες περιοχές, την...
Η μελέτη του Αιλιανού αναδεικνύει με ενάργεια τις αναπόφευκτες αντιφάσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία συχνά έπρεπε να ακροβατεί ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων, την εκρηκτική, έως παρορμητική, συμπεριφορά πυρήνων στις υπόδουλες ελληνικές επαρχίες αλλά και στις ελεύθερες περιοχές, την...
Το βιβλίο του Λάμπου αποτελεί μία σοβαρή προσπάθεια, βασισμένη σε επιστημονικές μεθόδους και πρακτικές, να σκιαγραφίσει μία αντικειμενική εικόνα του Βελουχιώτη. Καλύπτει ένα σοβαρό κενό στη σχετική βιβλιογραφία. Δεδομένης της προπαγάνδας για το πρόσωπό του, με την οποία είναι γεμάτες οι περισσότερες πηγές, ο Λάμπου δρα σαν Muckraker, ρίχνοντας φως στο τεράστιο σκάνδαλο της ηρωοποιήσεως του...
Το βιβλίο του Λάμπου αποτελεί μία σοβαρή προσπάθεια, βασισμένη σε επιστημονικές μεθόδους και πρακτικές, να σκιαγραφίσει μία αντικειμενική εικόνα του Βελουχιώτη. Καλύπτει ένα σοβαρό κενό στη σχετική βιβλιογραφία. Δεδομένης της προπαγάνδας για το πρόσωπό του, με την οποία είναι γεμάτες οι περισσότερες πηγές, ο Λάμπου δρα σαν Muckraker, ρίχνοντας φως στο τεράστιο σκάνδαλο της ηρωοποιήσεως του...
Τα χρόνια που ακολούθησαν τις διακοινοτικές ταραχές της 21ης Δεκεμβρίου 1963 ήταν τα πιο σύνθετα και πολύπλοκα της πρόσφατης ιστορίας της Κύπρου. Οι συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, οι ανθρώπινες απώλειες, η εμπλοκή της Τουρκίας και της Ελλάδας, η παρεμβολή των ΗΠΑ και η αντίδραση της Σοβιετικής Ένωσης, έκαμαν ένα τοπικό πρόβλημα να εξελιχθεί σε περιφερειακό και, στη...
Τα χρόνια που ακολούθησαν τις διακοινοτικές ταραχές της 21ης Δεκεμβρίου 1963 ήταν τα πιο σύνθετα και πολύπλοκα της πρόσφατης ιστορίας της Κύπρου. Οι συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, οι ανθρώπινες απώλειες, η εμπλοκή της Τουρκίας και της Ελλάδας, η παρεμβολή των ΗΠΑ και η αντίδραση της Σοβιετικής Ένωσης, έκαμαν ένα τοπικό πρόβλημα να εξελιχθεί σε περιφερειακό και, στη...
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χρήστος Λούκος: Αντί προλόγου Κωνσταντίνος Ηροδότου, Οι «δημοσία φιλοσοφούντες», οι Ταρτούφοι και οι μπακάληδες. Η πολεμική συγκρότηση της δημόσιας σφαίρας λίγο πριν από την Ελληνική Επανάσταση Βαγγέλης Σαράφης, Οι Φιλικοί στην Αλεξάνδρεια: ένα σχέδιο οικονομικής εξαπάτησης και η προδοσία Yusuf Ziya Karab?cak, «God Has Allowed Our Salvation»:...
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χρήστος Λούκος: Αντί προλόγου Κωνσταντίνος Ηροδότου, Οι «δημοσία φιλοσοφούντες», οι Ταρτούφοι και οι μπακάληδες. Η πολεμική συγκρότηση της δημόσιας σφαίρας λίγο πριν από την Ελληνική Επανάσταση Βαγγέλης Σαράφης, Οι Φιλικοί στην Αλεξάνδρεια: ένα σχέδιο οικονομικής εξαπάτησης και η προδοσία Yusuf Ziya Karab?cak, «God Has Allowed Our Salvation»:...
Μέσα από την ιστοριογραφία και τις εκθέσεις των άγγλων αξιωματούχων Μύλλερ, Κιτ-Κατ, ΜακΕλρόι και Κάμπελ Ποιος ήταν ο καπετάν Μάρκος ή Μερκούριος Γεκτίδης ή Γιακτίδης, ο πατέρας μου, για τον οποίο τα μέλη της ευρείας οικογένειας Γεκτίδη μετέφεραν ότι ήταν ένας γενναίος καπετάνιος της Εθνικής Αντίστασης που είχε το λημέρι του στη Χαϊντού και, κυρίως, ένας καλός άνθρωπος; Ένας...
Μέσα από την ιστοριογραφία και τις εκθέσεις των άγγλων αξιωματούχων Μύλλερ, Κιτ-Κατ, ΜακΕλρόι και Κάμπελ Ποιος ήταν ο καπετάν Μάρκος ή Μερκούριος Γεκτίδης ή Γιακτίδης, ο πατέρας μου, για τον οποίο τα μέλη της ευρείας οικογένειας Γεκτίδη μετέφεραν ότι ήταν ένας γενναίος καπετάνιος της Εθνικής Αντίστασης που είχε το λημέρι του στη Χαϊντού και, κυρίως, ένας καλός άνθρωπος; Ένας...
Το διάστημα μεταξύ του 1856 και του 1919 είναι ίσως η πιο πολυκύμαντη περίοδος της σύγχρονης ιστορίας της μακεδονικής πρωτεύουσας. Στην πρώτη τριακονταετία, η Θεσσαλονίκη, που τότε ήταν μια σημαντική αλλά υπανάπτυκτη οθωμανική πόλη, αντιμετώπισε με επιτυχία την πρόκληση των θεσμικών, ιδεολογικών αλλά και πολιτικών αλλαγών που υιοθετήθηκαν από την οθωμανική κυβέρνηση ως λύσεις διεξόδου από την...
Το διάστημα μεταξύ του 1856 και του 1919 είναι ίσως η πιο πολυκύμαντη περίοδος της σύγχρονης ιστορίας της μακεδονικής πρωτεύουσας. Στην πρώτη τριακονταετία, η Θεσσαλονίκη, που τότε ήταν μια σημαντική αλλά υπανάπτυκτη οθωμανική πόλη, αντιμετώπισε με επιτυχία την πρόκληση των θεσμικών, ιδεολογικών αλλά και πολιτικών αλλαγών που υιοθετήθηκαν από την οθωμανική κυβέρνηση ως λύσεις διεξόδου από την...
Ελπίζω ο αναγνώστης που θα κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στο παρόν να νιώσει τον παλμό και τη δόνηση του πλήθους, του οποίου οι διάφορες «ιδεολογικά έμφορτες», ενίοτε μάλιστα ένοπλες, μερίδες συγκρούονταν στα τέλη του 1923 ζητωκραυγάζοντας οι μεν υπέρ της Δημοκρατίας, οι δε υπέρ της Βασιλείας (κάποιοι ακόμη και υπέρ των Σοβιέτ…). Και να αισθανθεί την «εμπύρετη» ένταση των κοινοβουλευτικών...
Ελπίζω ο αναγνώστης που θα κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στο παρόν να νιώσει τον παλμό και τη δόνηση του πλήθους, του οποίου οι διάφορες «ιδεολογικά έμφορτες», ενίοτε μάλιστα ένοπλες, μερίδες συγκρούονταν στα τέλη του 1923 ζητωκραυγάζοντας οι μεν υπέρ της Δημοκρατίας, οι δε υπέρ της Βασιλείας (κάποιοι ακόμη και υπέρ των Σοβιέτ…). Και να αισθανθεί την «εμπύρετη» ένταση των κοινοβουλευτικών...
1204, κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους· 1453, από τους Τούρκους. Μεταξύ αυτών των δύο σημαντικών χρονολογιών, ο τρίτος και τελευταίος τόμος του Βυζαντινού κόσμου αφηγείται τη δύση της ελληνικής αυτοκρατορίας αλλά και την ιστορία των γειτόνων της, Σέρβων και Βουλγάρων, καθώς και των Λατίνων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην επικράτειά της μετά τη Δ’...
1204, κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους· 1453, από τους Τούρκους. Μεταξύ αυτών των δύο σημαντικών χρονολογιών, ο τρίτος και τελευταίος τόμος του Βυζαντινού κόσμου αφηγείται τη δύση της ελληνικής αυτοκρατορίας αλλά και την ιστορία των γειτόνων της, Σέρβων και Βουλγάρων, καθώς και των Λατίνων, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην επικράτειά της μετά τη Δ’...
Η παρούσα έκδοση φιλοδοξεί να αναδείξει την ανανεωμένη εικόνα της Σμύρνης στο πέρασμά της από τον 19ο στον 20ό αιώνα μέσα από το έργο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Η συμβολή τους στη διαδικασία του πολεοδομικού εκσυγχρονισμού και η ενεργός συμμετοχή τους στη δημόσια και ιδιωτική αρχιτεκτονική της πόλης, σε παράλληλη πορεία με την ανάδυση της κοσμοπολίτικης και πολυπολιτισμικής...
Η παρούσα έκδοση φιλοδοξεί να αναδείξει την ανανεωμένη εικόνα της Σμύρνης στο πέρασμά της από τον 19ο στον 20ό αιώνα μέσα από το έργο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Η συμβολή τους στη διαδικασία του πολεοδομικού εκσυγχρονισμού και η ενεργός συμμετοχή τους στη δημόσια και ιδιωτική αρχιτεκτονική της πόλης, σε παράλληλη πορεία με την ανάδυση της κοσμοπολίτικης και πολυπολιτισμικής...
Από τα προεπαναστατικά χρόνια ένα κύμα ρομαντικού κλασικισμού τροφοδότησε τη σκέψη της ελληνικής και φιλελληνικής διανόησης για απελευθέρωση και συγκρότηση ενός ελληνικού εθνικού κράτους κέντρου και τροφού του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Κύριο μέσο επίτευξης του σκοπού η χρήση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Εξαρχής εκδηλώθηκε και η τάση αντικατάστασης κυρίως ξενικών τοπωνυμίων με αρχαία ελληνικά. Το...
Από τα προεπαναστατικά χρόνια ένα κύμα ρομαντικού κλασικισμού τροφοδότησε τη σκέψη της ελληνικής και φιλελληνικής διανόησης για απελευθέρωση και συγκρότηση ενός ελληνικού εθνικού κράτους κέντρου και τροφού του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Κύριο μέσο επίτευξης του σκοπού η χρήση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Εξαρχής εκδηλώθηκε και η τάση αντικατάστασης κυρίως ξενικών τοπωνυμίων με αρχαία ελληνικά. Το...
Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στην ακμή του κράτους της Μακεδονίας επί βασιλείας Φιλίππου Β΄ και στην κυριαρχία της στον ελλαδικό χώρο, εξιστορεί την εκπληκτική εκστρατεία και τις μάχες του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που έφτασε έως τα βάθη της Ασίας και συντέλεσε στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στην Ανατολή, και σκιαγραφεί τους ελληνιστικούς χρόνους με τη διάσπαση του κράτους του Μεγάλου...
Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στην ακμή του κράτους της Μακεδονίας επί βασιλείας Φιλίππου Β΄ και στην κυριαρχία της στον ελλαδικό χώρο, εξιστορεί την εκπληκτική εκστρατεία και τις μάχες του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που έφτασε έως τα βάθη της Ασίας και συντέλεσε στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στην Ανατολή, και σκιαγραφεί τους ελληνιστικούς χρόνους με τη διάσπαση του κράτους του Μεγάλου...
Η Βοαδίκεια (ή Boudicca), σύζυγος του πλούσιου βασιλιά της βρεττανικής φυλής των Ικένων, είδε με το θάνατό του τη χώρα της (αν και φίλη της Ρώμης) να λεηλατείται και να προσαρτείται από τους Ρωμαίους, τις δυο πριγκήπισσες κόρες της να βιάζονται από δούλους, και τέλος και η ίδια μαστιγώθηκε. Αρνούμενη να υποταχθεί, πήρε σκληρή εκδίκηση εξωθώντας πολλές φυλές σε μια θηριώδη επανάσταση. Τρεις...
Η Βοαδίκεια (ή Boudicca), σύζυγος του πλούσιου βασιλιά της βρεττανικής φυλής των Ικένων, είδε με το θάνατό του τη χώρα της (αν και φίλη της Ρώμης) να λεηλατείται και να προσαρτείται από τους Ρωμαίους, τις δυο πριγκήπισσες κόρες της να βιάζονται από δούλους, και τέλος και η ίδια μαστιγώθηκε. Αρνούμενη να υποταχθεί, πήρε σκληρή εκδίκηση εξωθώντας πολλές φυλές σε μια θηριώδη επανάσταση. Τρεις...
Η Αρμενική Κοινότητα έχει αναμφίβολα μακρόχρονη παρουσία στην Ελλάδα. Ωστόσο, η νεότερη ιστορία της δεν έχει μέχρι σήμερα μελετηθεί επαρκώς· το ερευνητικό κενό σε ό,τι αφορά ειδικά την ιστορία των σχέσεων της Αρμενικής Κοινότητας με το ελληνικό κράτος κατά τον 20ό αιώνα είναι εκκωφαντικό. Πόσοι γνωρίζουν ότι στην καρδιά του Ελληνικού Εμφυλίου «επαναπατρίστηκαν» σχεδόν 18.500 Αρμένιοι από την...
Η Αρμενική Κοινότητα έχει αναμφίβολα μακρόχρονη παρουσία στην Ελλάδα. Ωστόσο, η νεότερη ιστορία της δεν έχει μέχρι σήμερα μελετηθεί επαρκώς· το ερευνητικό κενό σε ό,τι αφορά ειδικά την ιστορία των σχέσεων της Αρμενικής Κοινότητας με το ελληνικό κράτος κατά τον 20ό αιώνα είναι εκκωφαντικό. Πόσοι γνωρίζουν ότι στην καρδιά του Ελληνικού Εμφυλίου «επαναπατρίστηκαν» σχεδόν 18.500 Αρμένιοι από την...
Ο νόμος, δοκιμαζόμενος στη δίκη, συγκρούεται κάποτε με την πραγματικότητα και δυσλειτουργεί. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε ότι τότε ο δικαστής πρέπει να κρίνει προσγειωμένα και ανθρώπινα: Προσέχοντας τις περιστάσεις να προσφεύγει στην επιείκεια, ως καλύτερο δίκαιο. Αυτή η σύγκρουση κανόνων και φυσικών-κοινωνικών περιστάσεων στην Ιστορία παραλλάσσει μορφές, διαπερνά τη δικαιοσύνη, την επιστήμη και τη...
Ο νόμος, δοκιμαζόμενος στη δίκη, συγκρούεται κάποτε με την πραγματικότητα και δυσλειτουργεί. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε ότι τότε ο δικαστής πρέπει να κρίνει προσγειωμένα και ανθρώπινα: Προσέχοντας τις περιστάσεις να προσφεύγει στην επιείκεια, ως καλύτερο δίκαιο. Αυτή η σύγκρουση κανόνων και φυσικών-κοινωνικών περιστάσεων στην Ιστορία παραλλάσσει μορφές, διαπερνά τη δικαιοσύνη, την επιστήμη και τη...